Het recht om ehh... vergeten te worden?

Column door Youssef Fouad van de Clinic, rechtswinkel voor juridische vragen over internet.

Het recht om ehh... vergeten te worden?

Het internet vergeet nooit iets. Is het wenselijk dat alles voor altijd online staat? In Spanje speelde over deze vraag een interessante rechtszaak.

In 2010 diende een Spaanse burger een klacht in bij de Spaanse privacy toezichthouder tegen een regionale krant en tegen Google. De man had in 1998 schulden en ging failliet, de lokale krant schreef daarover. En hoewel dat al lang geleden gebeurd was, bleef het krantenartikel maar naar boven komen als je de naam van de man in Google opzocht. Daar had hij genoeg van, hij vond dat het artikel nu wel eens mocht verdwijnen. Dat is natuurlijk begrijpelijk, en vanuit zijn recht op gegevensbescherming is het ook een reële eis. Aan de andere kant was de publicatie in de krant destijds rechtmatig: over faillissementen mag geschreven worden. En een krantenarchief heeft ook een belangrijk doel: het vormt een verslaglegging van de geschiedenis. Die kun je niet zomaar achteraf aanpassen aan je wensen. Zo’n archief is bovendien beschermd door de vrijheid van meningsuiting.

Een ingewikkelde zaak, waarin belangrijke grondrechten tegen elkaar moesten worden afgewogen. Zo ingewikkeld zelfs dat de zaak werd doorverwezen naar het Europese Hof. Wat heeft de Europese rechter nu beslist in de zaak die Google/Spanje is gaan heten? De publicatie in de krant is rechtmatig: kranten mogen over mensen schrijven. Dat is geregeld in de journalistieke exceptie in de richtlijn gegevensbescherming. De krant staat dus in zijn recht. Maar een zoekmachine bedrijft geen journalistiek, dus voor Google pakte de uitspraak anders uit: het vinden, indexeren en bewaren van persoonsgegevens door een zoekmachine als Google, valt onder het Europese gegevensbeschermingsrecht. Google moest dus gehoor geven aan de eis en de zoekresultaten verwijderen.

Het recht om vergeten te worden of een recht om onvindbaar zijn?

Er wordt al lang gediscussieerd over ‘het recht om vergeten te worden’ op internet. Deze zaak speelt een belangrijke rol in die discussie. Maar wie de zaak goed leest, komt er achter dat Google bepaalde persoonlijke informatie slechts dient te verwijderen uit de zoekresultaten. De oorspronkelijke webpagina blijft gewoon op het internet staan. Er wordt dus niets vergeten, aangezien de URL nog steeds te bezoeken is. Om deze verwarring te voorkomen zou ik voorstellen om eerder te spreken van een recht om onvindbaar te zijn.

Google’s kijk op de zaak

Onlangs heeft Google, in een openbare brief, zijn visie gegeven op de zaak. Volgens Google betekent de uitspraak van het Hof van Justitie dat zoekresultaten slechts dienen te worden verwijderd uit diensten van Google die gericht zijn op Europeanen. Google verwijdert de zoekresultaten alleen uit de Europese versies van zijn zoekmachines, denk aan www.google.nl of www.google.be. De zoekresultaten worden dus niet gewist uit de zoekmachine www.google.com. Dat is raar, want google.com is gewoon door iedereen te gebruiken, ook door Europeanen. Google motiveert dit door te stellen dat slechts 5% van de Europese gebruikers van de zoekgigant in Europa gebruik maken van de dienst via www.google.com. Bovendien bestaat dit percentage waarschijnlijk uit reizigers van buiten de EU, stelt Google.

Google begrijpt niet wat een fundamenteel recht inhoudt

Google slaat de plank flink mis. Het Hof van Justitie heeft vastgesteld dat de zoekmachinedienst van Google binnen de territoriale werkingssfeer van Europees gegevensbeschermingsrecht valt. Dit betekent dat Google zich moet houden aan het recht op gegevensbescherming zoals dit voor alle Europese burgers geldt.

Als Google zoekresultaten moet verwijderen, dan moeten die zoekresultaten overal worden verwijderd. Volgens het Handvest van de Europese Unie heeft iedereen het fundamentele recht op bescherming van zijn of haar persoonsgegevens. En als Google zaken wil doen in de Europese Unie, dan moet het zich gewoon aan de Europese wetten en regels houden. De zoekresultaten over het faillissement van de Spaanse man mogen dus niet stiekem tóch beschikbaar blijven via google.com., want daarmee wordt nog steeds inbreuk gemaakt op de rechten van de Spanjaard.

Het Europese recht op de bescherming van persoonsgegevens is een voor iedereen geldend fundamenteel recht. Dat betekent dat Google, gevestigd op Europees grondgebied, zoekresultaten van Europeanen over de hele dienst moet verwijderen.

Cookies op XS4ALL

Op deze site wordt gebruik gemaakt van cookies voor webstatistieken en advertentiecampagnes. Sommige informatie kan gedeeld worden met advertentienetwerken. Onder het kopje Meer informatie leest u welke cookies geplaatst worden en waarom. Gaat u akkoord met onze cookies?

Wat zijn cookies?

Cookies zijn kleine tekstbestanden die op verzoek van een website door uw browser op uw computer opgeslagen worden. Uw browser zal hierna bij elk bezoek aan deze website de inhoud van het cookie terug sturen. Op deze manier kan een website gegevens opslaan die bij uw browser en uw bezoek horen.

Zo'n cookie bevat bijvoorbeeld de inhoud van uw winkelwagentje in een webshop, of een stukje data wat aangeeft dat u ingelogd bent, bijvoorbeeld op XS4ALL Webmail.

Cookies kunnen ook dienen om uw browser en uw bezoek uniek te herkennen, om bijvoorbeeld te analyseren hoe bezoekers zich over een site bewegen, om de effectiviteit van online reclamecampagnes te meten of om aan de hand van surfgedrag bepaalde advertenties te tonen.

XS4ALL werkt met drie soorten cookies:

Een betere website:
Usabilla: Hiermee kunt u ons een reactie sturen over de inhoud van onze website.

Advertenties:
DoubleClick: Hiermee meten wij wat het resultaat is van onze advertenties.
Google: Als bezoekers van onze website in Google zoeken, kunnen wij hen in Google een aparte advertentie tonen.

Statistieken en gebruikerservaring:
Wij meten met Adobe Analytics en Piwik hoeveel bezoekers er op de website komen en welke pagina’s zij bekijken. Met Optimizely meten wij welke versie van content de beste gebruikerservaring oplevert.
Er zijn met Adobe, Piwik en Optimizely strenge afspraken gemaakt, waardoor de impact op de privacy minimaal is. Wel vinden wij het belangrijk u te informeren over de activiteiten die wij op dit vlak doen.

Geeft u XS4ALL toestemming voor het plaatsen van cookies?

Nee
XS4ALL mag alleen noodzakelijke cookies verzamelen om de website te laten werken of die gebruikt worden om informatie te krijgen over de kwaliteit of effectiviteit van de website.
Ik geef geen toestemming
Ja
XS4ALL mag cookies plaatsen om de gebruikerservaring van de website te optimaliseren en relevantere (XS4ALL) advertenties te tonen.