Tweedehands software: wat mag wel en wat niet?

Column door Joost van Eymeren van de Clinic, rechtswinkel voor juridische vragen over internet.


Tweedehands software Dit artikel gaat over gekochte software, niet over SaaS (Software as a Service) of software in abonnementsvorm.

Mag u tweedehands software verhandelen? In tegenstelling tot wat u zou verwachten, mag niet alle software zomaar verhandeld worden. Softwarefabrikanten proberen uw rechten op software vaak in te perken via licenties, zoals bijvoorbeeld bij een speciale studentenversie van Microsoft Office. Of de software mag niet doorverkocht worden.

Een licentie

De auteursrechtrechthebbende (de softwarefabrikant) heeft een uitsluitend recht op zijn werk (de software). Dat wil zeggen dat hij zelf mag bepalen of hij iemand toestemming geeft om zijn werk te gebruiken en zo ja, onder welke voorwaarden. Die toestemming, al dan niet gebonden aan bepaalde voorwaarden, heet een licentie. Zo is het verbod op het verder verhandelen van software een veelvoorkomende voorwaarde.

Deze licentiepraktijken zijn zeker niet onomstreden en doen al jarenlang veel stof opwaaien. Zo zijn er afgelopen jaren al rechtszaken in meerdere landen gevoerd tegen verkopers van tweedehands software (zowel tegen professionele als particuliere partijen). Ook in Nederland is de handel in tweedehands software aanzienlijk: een snelle blik op Marktplaats laat een kleine 6000 advertenties zien.

Uitputting

Een licentie die verdere verhandeling verbiedt is vaak in strijd met een van de grondbeginselen van de vrije markt in de EU: uitputting. Als iets eenmaal rechtmatig in de Europese Economische Ruimte gebracht is door middel van koop, dan kan de rechthebbende zich niet meer tegen verdere verhandeling verzetten (enkele uitzonderingen daar gelaten). De mogelijkheid om een beroep te doen op rechten als auteursrecht is dan 'uitgeput'. Als bijvoorbeeld een boek van Arnon Grunberg in een winkel is verkocht, kan Grunberg zich niet op grond van zijn auteursrecht tegen verdere verhandeling van dat boek verzetten.

Software

Of bij software sprake was van koop was echter onzeker. Het aanschaffen van een Microsoft Office licentie is namelijk wat anders dan het kopen van een boek. Op software is meestal een licentie van toepassing, zodat de gebruiker alleen een (tijdelijk) gebruiksrecht krijgt. Vorige maand heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie (het hoogste gerecht van de EU) geoordeeld dat bij software - zowel in het geval van een fysieke drager als een gedownloade versie - sprake is van koop, mits er aan bepaalde voorwaarden is voldaan. De verkrijging van de software moet lijken op koop: het gebruiksrecht moet in duur onbeperkt zijn en er moet voor betaald zijn. En in het geval van gedownloade software moet de oorspronkelijke versie vernietigd worden. Als de verkrijging als koop gekwalificeerd kan worden mag op basis van het uitputtingsbeginsel de software tweedehands worden verhandeld.

'this user's license is non-transferable'

Deze zin komt vaak voor in softwarelicenties. Echter strookt deze bepaling niet met de uitputtingsregel en heeft daardoor, mits de rechten 'uitgeput' zijn, geen enkele geldigheid.

Welke beperkingen mogen wel

Beperkingen zoals een versie van Microsoft Office die alleen voor studenten bedoeld is mogen wel. Ook hebben softwarefabrikanten het recht om andere beperkingen in te stellen zoals wachtwoorden, zodat alleen diegene die de licentie heeft de software kan gebruiken.

Wat betekent dit voor u?

Als consument hoeft u zich geen zorgen te maken als u gebruikte software die is gekocht tweedehands wilt kopen of verkopen, mits u - of de verkoper - de rechtmatige verkrijger bent.

Cookies op XS4ALL

Op XS4ALL.nl maken we gebruik van cookies voor webstatistieken en advertentiecampagnes. Dat gebeurt volledig anoniem en de verzamelde informatie wordt maximaal 2 jaar bewaard. Sommige informatie kan gedeeld worden met advertentienetwerken zoals Doubleclick. Onder Meer informatie leest u meer over onze cookies en kunt u uw voorkeuren aanpassen. Gaat u akkoord met onze cookies?

Wat zijn cookies?

Cookies zijn kleine tekstbestanden die op verzoek van een website door uw browser op uw computer opgeslagen worden. Uw browser zal hierna bij elk bezoek aan deze website de inhoud van het cookie terug sturen. Op deze manier kan een website gegevens opslaan die bij uw browser en uw bezoek horen.

Zo'n cookie bevat bijvoorbeeld de inhoud van uw winkelwagentje in een webshop, of een stukje data wat aangeeft dat u ingelogd bent, bijvoorbeeld op XS4ALL Webmail, Facebook of Gmail. Telkens als u een nieuwe pagina bezoekt weet de site door het cookie wat u aan het bestellen bent, of dat u reeds ingelogd bent. Om een onderscheid te maken noemen we cookies voor dergelijke doeleinden "technische cookies".

Cookies kunnen ook dienen om uw browser en uw bezoek uniek te herkennen, om bijvoorbeeld te analyseren hoe bezoekers zich over een site bewegen, om de effectiviteit van online reclamecampagnes te meten of om aan de hand van surfgedrag bepaalde advertenties te tonen. Deze onderscheiden we als "analysecookies" en "advertentiecookies". Al deze cookies werken anoniem. We zijn niet geïnteresseerd wie onze website bezoekt, maar we willen wel graag weten hoe een bezoek aan onze website verloopt.

Wat doet XS4ALL met deze cookies?

Analysecookies: XS4ALL gebruikt cookies om het bezoek aan onze website te analyseren. We volgen u niet persoonlijk, de cookies werken volledig anoniem. Door deze cookies krijgen wij inzicht in hoe gebruikers zich over onze site bewegen. Kunt u gemakkelijk vinden wat u zoekt? Of klikt u misschien heel vaak van de ene naar de andere pagina voordat u de juiste pagina gevonden hebt? Door deze inzichten kunnen wij onze website verbeteren, en dat is goed voor ons en voor onze klanten.

Advertentiecookies: XS4ALL maakt gebruik van banners en andere online reclamecampagnes. Om de effectiviteit van deze campagnes te meten worden cookies gebruikt. Als u een website bekijkt met daarop een banner van XS4ALL wordt er een cookie geplaatst door de partij die de banner voorziet. Op onze website plaatsen wij een code afkomstig van diezelfde partij. Als u na het zien van de banner onze site opent wordt het eerder ontvangen cookie weer teruggestuurd naar deze partij. Op deze manier kan gemeten worden hoe effectief een banner of andere reclame-uiting is.

Daarnaast kan ook zogenoemde retargeting toegepast worden. U heeft bijvoorbeeld eerst op een reclame-boodschap over XS4ALL Televisie geklikt en hierna ons Alles-in-1 pakket bekeken, maar niet besteld. Retargeting betekent dat u later een reclame-boodschap over het 3-in-1 pakket te zien krijgt op de plek waar normaal een boodschap over Televisie zou staan. Op deze manier is het dus mogelijk om reclame-boodschappen toe te spitsen op de interesses van de bezoekers.

Geeft u XS4ALL toestemming voor het plaatsen van cookies?

Nee
XS4ALL mag alleen noodzakelijke cookies verzamelen om de website te laten werken of die gebruikt worden om informatie te krijgen over de kwaliteit of effectiviteit van de website.
Ik geef geen toestemming
Ja
XS4ALL mag cookies plaatsen om de gebruikerservaring van de website te optimaliseren en relevantere (XS4ALL) advertenties te tonen.