De 'slippery slope' van internetregulering

Column door Willeke Kemkers van de Clinic, rechtswinkel voor juridische vragen over internet.


Voor wat hoort wat Internetregulering. Een woord dat de afgelopen maanden veel in het nieuws is geweest en bij velen zorgen opwekt. Zorgen over het behoud van het internet als vrij en open medium en over het waarborgen van de vrijheid van meningsuiting. Deze zorgen zijn na de uitspraak van de rechter in de zaak van Brein tegen Ziggo en XS4ALL flink toegenomen. In deze zaak vond de rechter dat de auteursrechten beschermd moesten worden, wat ten koste kan gaan van de vrijheid van 'het internet'. Hoewel XS4ALL besloten heeft om in hoger beroep te gaan, rijst de vraag steeds meer of het internet wel te reguleren valt. Heeft het daadwerkelijk zin om internetproviders bepaalde websites te laten blokkeren? En wat zijn de gevolgen eigenlijk voor de lange termijn van dergelijke regulering?

Wat opvallend is bij de bespreking van de eerste vraag, is het volgende. Gelijk op de eerste dag dat XS4ALL de IP-adressen en domeinnamen blokkeerde van the Piratebay, werden er via Twitter honderden mogelijkheden verspreid om via een andere weg toegang te krijgen tot de PirateBay. Dit kan bijvoorbeeld, door het gebruik van zogenaamde proxy servers; men maakt dan als het ware indirect verbinding met de website via een verbinding met een tussenpersoon die geen last heeft van de blokkades. Duidelijk is dat er ontelbare mogelijkheden zijn om de blokkades te omzeilen. Het uiteindelijke doel dat Brein nastreeft lijkt met het uitgevaardigde verbod dus niet behaald te kunnen worden. De auteursrechtschendingen kunnen immers nog steeds plaatsvinden.

Ten tweede kleeft er een risico aan internetregulering dat grote gevolgen kan hebben op de lange termijn. Een beperking van het internet maakt de weg vrij voor andere censuur. Hoe lang zal het duren voordat sites met een afwijkende mening worden geblokkeerd? Waar gaat het naartoe met de vrijheid van meningsuiting? De hamvraag is: waar ligt de grens tussen bescherming van rechthebbenden en slachtoffers, en ongeoorloofde censuur dat een gevaar vormt voor onze democratische samenleving.

Deze bedenkingen betekenen niet dat rechthebbenden vergeten moeten worden. Ook eigenaars van auteursrechten moeten beschermd worden om zo innovatie, creativiteit en een redelijke vergoeding voor hen te waarborgen. Het lijkt er echter wel op dat deze rechthebbenden op zoek moeten naar andere mogelijkheden om hun producten te exploiteren. Er zal een verschuiving van de productmarkt naar de dienstenmarkt plaatsvinden. Een voorbeeld hiervan is Spotify. Deze kosteloze website maakt het mogelijk om online en legaal muziek te streamen. Uit recente cijfers is gebleken dat door dit soort alternatieven de vraag naar illegale downloads sterk is afgenomen. U als internetgebruiker kunt dus zelf ook meewerken om de auteursrechtschendingen in te perken, zonder dat dit iets af hoeft te doen aan de toegang tot uw favoriete muziek en films. Wellicht dat door dergelijke initiatieven het woord 'internetregulering' op de achtergrond kan raken, net als de zorgen die het op dit moment opwekt.

Menu Zoeken