Bewaarplicht en downloadverbod

Door Niels Huijbregts, woordvoerder van XS4ALL.


Bewaarplicht en downloadverbod

Begin april kwamen er in één week twee belangrijke beslissingen vanuit het Europese Hof van Justitie.

  1. De Europese bewaarplicht telecomgegevens - waar XS4ALL zich jaren tegen verzet heeft vanwege de inbreuk op de privacy van onze klanten - is in strijd met de Europese mensenrechten en daarmee ongeldig verklaard.
  2. Nederland krijgt een downloadverbod.

Bewaarplicht telecomgegevens

In alle Europese landen moeten telecom- en internetbedrijven gegevens opslaan over het internet- en belgedrag van hun klanten, minimaal 6 en maximaal 24 maanden. Wie met wie belt en e-mailt, bijvoorbeeld, wanneer iemand verbinding maakt met internet, en waar iemand zich bevindt wanneer hij belt met een mobiele telefoon. Al die verkeersgegevens moeten ter beschikking worden gesteld aan opsporingsdiensten, zodat die de informatie kunnen gebruiken om terrorisme en zware criminaliteit te bestrijden. Al vanaf het moment dat de bewaarplicht in Brussel bedacht werd, heeft XS4ALL zich ertegen verzet. Omdat we het fundamenteel onjuist vinden dat alle Europese burgers continu in de gaten worden gehouden, alsof al die burgers verdachten zijn. En omdat het opslaan van al gegevens een grove inbreuk betekent op de privacy. Met wie je belt of mailt, is persoonlijk.

Na een jarenlange strijd, waarin XS4ALL acties voerde, met ministers en kamerleden sprak, brieven stuurde en opiniestukken in kranten schreef, werd de bewaarplicht in 2009 toch ingevoerd in de Nederlandse wet. Sindsdien bewaren we de gegevens zoals door de wet voorgeschreven, onder protest.

In de uitspraak die het Europese Hof nu heeft gedaan, wordt gehakt gemaakt van de Europese richtlijn waarop de Nederlandse wet - en de bewaarplicht in alle andere lidstaten - is gebaseerd. De bewaarplicht vormt een grove inbreuk op de privacy van Europese burgers, zonder dat goed is afgewogen waarom die inbreuk nodig is, zegt het Hof. De richtlijn is daarmee niet proportioneel.

Stoppen met bewaren?

De richtlijn waarop de Nederlandse bewaarplicht is gebaseerd, is dus van tafel geveegd. Stopt XS4ALL dus meteen met opslaan, en worden alle opgeslagen gegevens direct verwijderd? Dat was wel onze eerste gedachte toen we het nieuws hoorden. Maar toch hebben we besloten dat nog niet te doen. De uitspraak van het Hof maakt de Nederlandse bewaarplicht niet direct ongeldig, dus zouden we in strijd met de wet handelen door te stoppen met opslaan. Dat willen we niet. In plaats daarvan hebben we er bij Tweede Kamerleden op aangedrongen de minister te vragen zo snel mogelijk de wet aan te passen. Staatssecretaris Teeven is de uitspraak van het Hof aan het bestuderen. Daar heeft hij twee maanden voor nodig, in de tussentijd bekijkt XS4ALL of er mogelijkheden zijn om op kortere termijn met opslaan te kunnen stoppen.

Downloadverbod

Twee dagen na de uitspraak over de bewaarplicht volgde nog een belangrijk vonnis: de thuiskopie-uitzondering in het Nederlandse auteursrecht geldt niet voor kopieën uit illegale bron, oordeelt het Hof. Daarmee is downloaden uit illegale bron in Nederland per direct verboden.

Zonder toestemming downloaden van auteursrechtelijk beschermd materiaal zoals muziek en films is in vrijwel alle Europese landen verboden, maar in Nederland tot voor kort niet. Dat kwam door de manier waarop het Nederlandse auteursrecht werd geïnterpreteerd. In die wet staat de thuiskopie-uitzondering. Kort gezegd komt die erop neer dat je van auteursrechtelijk beschermd materiaal een kopie voor eigen gebruik mag maken. Je mag dus voor jezelf een kopietje maken van een cd die je van de bibliotheek leent, bijvoorbeeld. Om de rechthebbenden te compenseren voor die kopieën is de thuiskopieheffing in het leven geroepen: er wordt een heffing geheven op lege cassettebandjes, cd's, dvd's, harde schijven, mp3-spelers etc. Dat geld wordt onder rechthebbenden verdeeld door de stichting Thuiskopie.

Voor de thuiskopie maakte het niet uit of het bronbestand legaal was of niet, vond men in Nederland: het maakt niet uit of je een kopie maakt van een cd uit de bieb of een cd die je van internet gedownload hebt. Daarom was het in Nederland dus niet verboden een een film te downloaden via de Pirate Bay. Het Europese Hof was het daar niet mee eens. Het is niet acceptabel dat bij de thuiskopie-uitzondering geen onderscheid wordt gemaakt tussen legale en illegale bronbestanden, oordeelde het Hof. Downloaden uit illegale bron is daarom per direct verboden in Nederland.

Ook dit onderwerp heeft XS4ALL de afgelopen jaren stevig beziggehouden. Niet omdat we voorstanders zijn van illegaal downloaden, maar omdat voor het handhaven van een downloadverbod naar de internetproviders wordt gekeken. En daar zijn we het niet mee eens: providers zijn geen politieagenten. Internetproviders hebben als taak hun klanten toegang te geven tot het internet en niet die toegang te beperken, vindt XS4ALL.

En nu?

Wat precies de gevolgen zullen zijn van het downloadverbod dat nu in Nederland van kracht is, is nog niet goed te zeggen. Het ministerie van Justitie heeft al aangegeven het niet als haar taak te zien, downloaders aan te pakken. Stichting BREIN, die auteursrechtinbreuken in Nederland bestrijdt, geeft aan alleen achter illegale handelaars aan te gaan en de kleine downloaders met rust te laten. Je zou dus kunnen denken dat er voor de meeste mensen niet zoveel verandert. Maar het is heel goed mogelijk dat film- en muziekmaatschappijen schadevergoedingen gaan eisen van downloaders. In andere Europese landen is dat heel normaal: in Duitsland kan het zomaar gebeuren dat je een rekening voor € 155,- krijgt als je een film hebt gedownload. Om zo'n rekening te kunnen versturen, is medewerking van de internetprovider nodig: alleen de provider weet welke klant achter een bepaald IP-adres zit. XS4LL houdt de ontwikkelingen daarom scherp in de gaten. We houden u op de hoogte.

Cookies op XS4ALL

Op deze site wordt gebruik gemaakt van cookies voor webstatistieken en advertentiecampagnes. Sommige informatie kan gedeeld worden met advertentienetwerken. Onder het kopje Meer informatie leest u welke cookies geplaatst worden en waarom. Gaat u akkoord met onze cookies?

Wat zijn cookies?

Cookies zijn kleine tekstbestanden die op verzoek van een website door uw browser op uw computer opgeslagen worden. Uw browser zal hierna bij elk bezoek aan deze website de inhoud van het cookie terug sturen. Op deze manier kan een website gegevens opslaan die bij uw browser en uw bezoek horen.

Zo'n cookie bevat bijvoorbeeld de inhoud van uw winkelwagentje in een webshop, of een stukje data wat aangeeft dat u ingelogd bent, bijvoorbeeld op XS4ALL Webmail.

Cookies kunnen ook dienen om uw browser en uw bezoek uniek te herkennen, om bijvoorbeeld te analyseren hoe bezoekers zich over een site bewegen, om de effectiviteit van online reclamecampagnes te meten of om aan de hand van surfgedrag bepaalde advertenties te tonen.

XS4ALL werkt met drie soorten cookies:

Een betere website:
Usabilla: Hiermee kunt u ons een reactie sturen over de inhoud van onze website.

Advertenties:
DoubleClick: Hiermee meten wij wat het resultaat is van onze advertenties.
Google: Als bezoekers van onze website in Google zoeken, kunnen wij hen in Google een aparte advertentie tonen.

Statistieken en gebruikerservaring:
Wij meten met Adobe Analytics en Piwik hoeveel bezoekers er op de website komen en welke pagina’s zij bekijken. Met Optimizely meten wij welke versie van content de beste gebruikerservaring oplevert.
Er zijn met Adobe, Piwik en Optimizely strenge afspraken gemaakt, waardoor de impact op de privacy minimaal is. Wel vinden wij het belangrijk u te informeren over de activiteiten die wij op dit vlak doen.

Geeft u XS4ALL toestemming voor het plaatsen van cookies?

Nee
XS4ALL mag alleen noodzakelijke cookies verzamelen om de website te laten werken of die gebruikt worden om informatie te krijgen over de kwaliteit of effectiviteit van de website.
Ik geef geen toestemming
Ja
XS4ALL mag cookies plaatsen om de gebruikerservaring van de website te optimaliseren en relevantere (XS4ALL) advertenties te tonen.