Linken, een auteursrechtelijke openbaarmaking?

Linken, een auteursrechtelijke openbaarmaking?Door Sakina Kodad van de Clinic, rechtswinkel voor juridische vragen over internet

Web vol links

Het internet staat vol met pagina’s die doorverwijzen naar content van andere websites. Met slechts één klik op de knop kunt u door middel van een link bij ander beeld-, audio- en videomateriaal belanden. Lekker makkelijk en gebruiksvriendelijk, toch? Zo hoeven de bezoekers van uw pagina namelijk niet telkens het internetadres in te typen om bij bepaalde content terecht te komen. De laatste tijd speelt de vraag of een link als een auteursrechtelijke openbaarmaking kan worden aangemerkt.

Auteursrechtelijke openbaarmaking

De Auteurswet kent twee verschillende exploitatierechten toe aan de auteursrechthebbende:

  1. het recht van openbaarmaking
  2. het recht van verveelvoudiging

Voor het uitoefenen van deze exploitatierechten is in de meeste gevallen de toestemming van de auteursrechthebbende vereist. Er is sprake van openbaarmaking wanneer een werk op enige wijze ter beschikking van het publiek komt. Hierbij kunt u denken aan het verhuren of verkopen van een werk (distributie) of het publiceren of uitzenden van het werk (mededeling aan het publiek).

Auteursrechtinbreuk door links

Veel componisten, tekstschrijvers en muziekuitgevers hebben de exploitatie van hun auteursrecht aan Buma/Stemra overgedragen. Volgens Buma/Stemra geldt de handelswijze van de exploitant van www.nederland.fm en www.op.fm (hierna: de embedder) als een auteursrechtelijke openbaarmaking. Op www.nederland.fm en www.op.fm kunnen internetgebruikers namelijk naar (muziek in de) radiostreams luisteren. De rechtbank Den Haag heeft de stellingname van Buma/Stemra in zijn uitspraak van 19 december jl. gevolgd. De volgende omstandigheden zijn hierbij van betekenis geweest:

  1. de embedder ging verder dan het faciliteren van een openbaarmaking doordat hij de homepage van zijn website aan de bezoeker presenteerde tijdens het beluisteren van de radiostreams of een vergelijkbaar effect creëerde waarbij de gelinkte radiostreams werden beluisterd in het kader van zijn website;
  2. de embedder maakte muziekwerken toegankelijk voor een nieuw publiek en
  3. de embedder verdiende hier geld mee.

Onlangs kwam de rechtbank Amsterdam in de Sanoma/GeenStijl-zaak van 12 september jl. tot het oordeel dat het plaatsen van een hyperlink naar een site onder bepaalde omstandigheden ook als een openbaarmaking in de zin van de Auteurswet kan worden gekwalificeerd. De volgende factoren speelden hierbij een rol: de hyperlinker heeft (i) een voorheen onvindbaar en niet voor publiek toegankelijk werk (ii) laten bereiken door een nieuw publiek (iii) waarbij hij een winstoogmerk had.

Ter afsluiting

Het is voorstelbaar dat beheerders van websites door de zojuist besproken uitspraken terughoudender worden in het plaatsen van links naar beeld-, audio- en videomateriaal. Als u aan de hierboven onder 1 t/m 3 en/of onder i-iii opgesomde factoren voldoet en zonder de toestemming van de auteursrechthebbende(n) het betreffende werk openbaar maakt door middel van een link, dan is de kans aanwezig dat u auteursrechtinbreuk pleegt. Omdat de genoemde uitspraken een specifieke situatie betreffen, is het moeilijk om te bepalen of dat het geval is. In zijn algemeenheid is niet te zeggen of een link nu wel of geen auteursrechtelijke openbaarmaking is. In sommige gevallen kan het daarom verstandig zijn om een licentie met de (gemachtigde van de) auteursrechthebbende af te sluiten.