Foto's & Auteursrecht op internet

Column door Margot Schröder van de Clinic, rechtswinkel voor juridische vragen over internet.


auteursrecht

"Na een lange tijd intensief bezig geweest te zijn met mijn eigen website, is hij eindelijk af..! Nu nog een 'finishing touch' op de homepage: een opvallende afbeelding. Even googlen op zoek naar een mooi plaatje... en dan online!"

Een herkenbare gedachte voor veel internetgebruikers. Maar door een plaatje op internet te kopiëren en op je site te plaatsen kunnen er auteursrechtelijke knelpunten ontstaan. De grote vraag is dan ook: 'Mag je zomaar een afbeelding van het internet halen en op een website plaatsen?'

Wanneer heeft iemand auteursrecht?

Het auteursrecht is bedoeld om te voorkomen dat mensen op een oneerlijke manier kunnen profiteren van de creatieve inspanningen van iemand anders zonder dat de maker hiervoor toestemming heeft gegeven. Op grond van de Auteurswet is het auteursrecht een uitsluitend recht van de maker om een werk openbaar te maken en te verveelvoudigen. Bescherming door het auteursrecht ontstaat als de afbeelding het resultaat is van eigen, oorspronkelijke en creatieve keuzes van de maker.

Wanneer maakt iemand inbreuk op het auteursrecht van een ander?

Slechts weinig internetgebruikers weten dat ze niet zomaar afbeeldingen mogen gebruiken. Veel internetters maken dan ook onbewust inbreuk op auteursrechten. Vrijwel alle foto's en afbeeldingen op internet zijn auteursrechtelijk beschermd. Dat houdt in dat je de afbeelding niet mag gebruiken zonder toestemming van de maker. Er zijn wel uitzonderingen hierop, maar deze zijn heel beperkt en afhankelijk van allerlei omstandigheden.

Uitzonderingen auteursrecht

Het beeldcitaat is zo'n uitzondering. Je mag een deel van een afbeelding, foto, tekening of ander beeld overnemen om dat beeld te bekritiseren, aan te kondigen, te beoordelen of te bespreken. Je mag niet meer citeren dan je nodig hebt voor het doel van je citaat. Verder vervalt het auteursrecht op een werk 70 jaar na de dood van de maker. Op de Mona Lisa bijvoorbeeld rust geen auteursrecht meer.

Ook bij niet-commercieel gebruik

Veel websites zijn gemaakt voor eigen plezier, zonder enig winstoogmerk. De makers willen graag foto's of ander beeldmateriaal gebruiken voor hun website. Vaak is dergelijk gebruik kleinschalig en de kans op schade dus zeer klein voor de auteursrechthebbende. Maar ook in dit geval moet je toestemming vragen aan de auteursrechthebbende. Het maakt daarbij niet uit of het gebruik commercieel is. De auteursrechthebbende kan schadevergoeding eisen. Daarnaast kan hij eisen dat de webmaster zijn foto of plaatje van de website afhaalt.

Help, ik maak inbreuk!

Het komt vaak voor dat mensen een brief ontvangen van Getty Images met een sommatie om een ongelooflijk hoog bedrag over te maken op hun bankrekening. Dit omdat er een foto uit de database (stock) van Getty Images op jouw website terecht is gekomen. Dit kan je zelf per ongeluk hebben gedaan of misschien heeft je webbouwer de foto geplaatst. Wanneer je een dergelijke afbeelding gebruikt, schend je het gebruik van auteursrechten en daar mag Getty Images een schadevergoeding voor vragen die past bij de werkelijke schade. Twijfel je aan de hoogte van zo'n vergoeding? Neem even contact op met de Clinic.

Dus de vuistregel is...

  • Pas op met foto's en afbeeldingen van andere makers
  • Er zit vaak inspanning en creativiteit achter
  • Vraag toestemming of pak je eigen camera!
Voor meer informatie kun je altijd een kijkje nemen in de hulpgids van de Clinic Eerste Hulp Bij Internet (pdf).
Deze is ook te vinden via de QR code in de afbeelding bovenaan deze pagina. Scan deze QR code met je smartphone en de gids wordt meteen geopend!