Aansprakelijkheid op het internet anno nu

Column door Wilko Miletić van Clinic, rechtswinkel voor juridische vragen over internet.


Aansprakelijkheid

In 1993 moest je nog een echte geek zijn, wilde je een website in de lucht krijgen, tegenwoordig is het kinderspel om een blog te openen. Ook juridisch is er een hoop veranderd. In 1993 was het internet praktisch ongereguleerd, maar anno 2013 zijn er talloze regelingen die de praktijk in goede banen moeten leiden. Wie kan er tegenwoordig bijvoorbeeld aansprakelijk gehouden worden voor de inhoud op een website? Hier volgen de belangrijkste regels.

Beheerder is aansprakelijk

Wie een website beheert, is in principe verantwoordelijk voor de inhoud van de website. Dit betekent dat u als beheerder kunt worden aangesproken op onrechtmatige inhoud, zoals smaad of laster of inbreuk op iemands auteursrecht. In sommige gevallen kan het gebeuren dat u schadevergoeding moet betalen als er onrechtmatige uitingen zijn gedaan op uw website. Als u alleen zelf uw website bijhoudt, hebt u zelf controle over de inhoud. Het wordt echter steeds gebruikelijker dat bezoekers reacties of foto’s kunnen plaatsen onder blogberichten. Bent u dan ook verantwoordelijk voor de uitingen die uw bezoekers doen? Het antwoord daarop is: ja.

Uitzondering op de aansprakelijkheid van de beheerder

De hoofdregel is dus dat de websitebeheerder aansprakelijk is voor alle uitingen op de website, ook al is het niet door de beheerder zelf geplaatst, maar door iemand anders. Dit legt een zeer grote last op websitebeheerders. Daarom is er op Europees niveau een regeling ontworpen waarmee beheerders zich kunnen onttrekken aan aansprakelijkheid. De kern daarvan is dat een websitebeheerder aansprakelijk kan zijn, zodra hij kennis heeft van een onrechtmatige uiting op zijn website. Het hangt bijvoorbeeld af van de wijze van modereren wanneer hij kennis heeft van onrechtmatige inhoud.

Achteraf verwijderen

De meeste websites maken reacties van bezoekers direct beschikbaar. Hierdoor kan het gebeuren dat uw website onrechtmatige inhoud bevat, die door een bezoeker is geplaatst en waarvoor u (naast de bezoeker zelf) aansprakelijk bent. Om deze aansprakelijkheid af te wenden, hoeft u niet actief op zoek naar onrechtmatige uitingen. U bent pas aansprakelijk vanaf het moment dat u kennis heeft van de onrechtmatige uiting. Dit kan gebeuren doordat u per toeval op de onrechtmatige uiting stuit, of bijvoorbeeld doordat u optreedt als moderator. Is een uiting onrechtmatig, dan moet u die verwijderen of ontoegankelijk maken.

Vooraf controleren (modereren)

Een andere veelgebruikte manier is dat u vooraf controleert wat uw bezoekers willen plaatsen, en dat het bewuste bericht pas zichtbaar wordt nadat u daarvoor toestemming heeft gegeven. Op deze manier heeft u volledige controle over wat er wel en niet op uw website wordt geplaatst en kunt u onrechtmatige uitingen filteren zonder dat het ooit zichtbaar is geweest voor buitenstaanders. Het nadeel van deze methode is uiteraard dat het niet geschikt is voor grotere websites, omdat er dan erg veel werk komt te zitten in het modereren. Bovendien gaat deze methode altijd gepaard met een bepaalde vertraging, wat in de weg kan staan aan een levendige discussie.

Let wel: als u deze methode hanteert, kunt u zich niet meer beroepen op uitsluiting van aansprakelijkheid. Doordat u alle berichten heeft gecontroleerd en goedgekeurd, heeft u kennis van de onrechtmatige uiting en bent u daarvoor verantwoordelijk.

Verzoek tot verwijderen informatie

Het kan ook gebeuren dat u een bericht krijgt van een belanghebbende, met het verzoek een bepaalde uiting te verwijderen. Het is belangrijk dergelijke verzoeken serieus te nemen. U heeft vanaf dat moment namelijk kennis van de onrechtmatige uiting. Om aanspraak te kunnen maken op uitsluiting van aansprakelijkheid moet u zo’n verzoek snel behandelen, en – indien de informatie ook werkelijk onrechtmatig is – de informatie verwijderen of ontoegankelijk maken. Laat u dit na, dan bent u aansprakelijk voor de onrechtmatige uiting.

Praktisch: NTD-procedure

In de praktijk gebeurt het vaak dat een website een zogenaamde notice-and-take-down-procedure (NTD) opzet, waarmee belanghebbenden gemakkelijk melding kunnen maken van onrechtmatige inhoud. Een NTD-procedure is niet verplicht, maar kan wel gemakkelijk en efficiënt zijn. Hoe u de procedure ook inricht, zorg ervoor dat klachten daadwerkelijk in behandeling worden genomen en dat onrechtmatige uitingen prompt worden verwijderd of ontoegankelijk worden gemaakt.

Tot slot

De regeling voor aansprakelijkheid van websitebeheerders is ingewikkeld. Er zijn nog veel belangrijke details en nuances, naast de hier behandelde hoofdlijnen. Dit artikel is dus beslist geen naslagwerk. Beheert u een website en wilt u weten of u een risico loopt om aansprakelijk te worden gehouden voor uitingen van bezoekers, dan kunt u contact opnemen met Rechtswinkel de Clinic. Wij kunnen u dan kosteloos voorzien van op maat gesneden advies.

Menu Zoeken