De Noordzee zelf, overigens, is te klein en te ondiep om getij te kunnen verwekken. Maar tóch is het er. En niet te zuinig ook. Over het ontstaan ervan lees je meer in de sites GOLVEN en GETIJKLOK.
De met dubbeltorengoud vergulde wijzer snijdt doorlopend de rand van dit blauwe vlak, en fungeert dan als peilstok. Draaiend over de wijzerplaat komt de peilstok dieper of minder diep in het blauw te staan. Is het hoog water dan staat de wijzer loodrecht naar boven onder HW. Nu valt deze helemaal over het blauwe vlak. Het water is dan als het ware tot het topje van de 'peilstok' gerezen. Ongeveer 5 uur later (de wijzer staat dan rechts onderaan) is het blauw langs de peilstok 'gezakt' en is deze vrijwel helemaal droog komen te vallen. Dan begint een ongeveer vier uur lange periode dat het laag water 'LW' is. Zo is het rijzen en vallen van het water makkelijk af te lezen en te voorspellen. Van links naar rechts loopt er ook een klein rood boogje door de blauwe getijvorm. 3.5 uur na hoogwater heeft het waterniveau het N.A.P. bereikt. Op dat moment snijdt de wijzer het rechter uiteinde van deze boog. Pas ruim twee uur voor hoog water zal het niveau weer tot boven het N.A.P. gerezen zijn. Dat is wanneer het linker uiteinde gepasseerd wordt. SPRINGTIJ is een verschijnsel dat zich om de twee weken voordoet. Het valt steeds twee dagen na- volle ennieuwe maan. In die perioden is de getijgolf hoger en iets steiler. Het water rijst dan ook iets sneller. Gevolg daarvan is echter weer wel dat het een paar uur langer duurt eer het na hoog water weer laag water wordt. Het water staat dan op zijn laagst wanneer de wijzer links onderaan staat. Dat is ongeveer 7.5 uur na hoog water. DOODTIJ is het als de maan in een der kwartieren staat. Dat is steeds een week NA het SPRINGTIJ. Tijdens zo'n doodtij-periode is het laag water wanneer de wijzer loodrecht naar beneden wijst.
De getijktromme van Maassluis vinden we hieronder.
De hoogste golf is de springtij- , die daaronder de doodtij-kromme. Rijkswaterstaat RIKZ ( Rijksinstituut voor Kust en Zee ) meet het zeewaterniveau op tal van locaties. Niet alleen langs onze kust, maar ook langs de grote rivieren. Met behulp van een vlotter wordt daarbij op al die locaties de verticale waterbeweging continu bijgehouden. Zo ontstaan lange meetreeksen. Maassluis heeft ook zo'n meetpunt. De nauwkeurigheid van de Getijklok danken we mede aan het bestaan van deze door Rijkswaterstaat gemeten reeksen.
De kopgevel van het museum. Foto: Brandweer Maassluis
Bijzonder bladgoud
In feite is iedere Getijklok een synergie tussen oeroude ambachtelijke uurwerkkunst en eigentijdse high-tech. Zo is de wijzerplaat voorzien van met bladgoud vergulde Romeinse cijfers. Maar let hierbij eens op de gestoken scherpe weergave van zelfs de kleinste details. Dat al die details zo mooi zijn weergegeven is het resultaat van een nieuwe, door Jacob Venker ontwikkelde, methode van vergullen.
De ontwerper legt de laatste hand aan de wijzerplaat
Omdat het eb- en vloedgetij een gecompliceerd samenspel van golven is, vergt de simulatie daarvan een al even ingewikkelde rekenpartij. Ouderwetse mechanische uurwerken kunnen dat niet aan en vertonen daarom regelmatig afwijkingen van wel twee uur. Het uurwerk van Venker's Getijklok wordt echter aangestuurd door een PC. Die draait, stand-alone, op eigen software. Daardoor kan het geheel continu perfect synchroon lopen met de Getijtafels van Rijkswaterstaat die het astronomisch getij weergeven ...theoretisch tot oneindig ver in de toekomst. Deze in ons eigen land door Jaap Venker en Ad de Jong uit Sint Anthonis ontwikkelde Getijklok is hiermee het nauwkeurigste getijden uurwerk ter wereld.
STYLING
Een Getijklok is altijd custom-made. Uiteraard ook deze, want aangezien de roestvast stalen wijzerplaat (met een diameter van 110 cm) aan de gevel hangt van het fraaie zeventiende eeuwse Nationaal Sleepvaart Museum, is het een en ander qua styling en kleurstelling, geheel in overeenkomst met wat toentertijd gebruikelijk was. In voorkomende gevallen wordt dus iedere Getijklok in onderling overleg met bestuurders en andere autoriteiten volkomen aangepast aan de plaatselijke vereisten, voorschriften en omstandigheden.
Soortgelijke klokken bouwde Venker voor het Loodswezen ( Scheldemonden ) en Rijkswaterstaat, Directie Zeeland, Middelburg
Een schaduwklok (diameter 59 cm) hangt in de
burgemeesterskamer van het museum ( Foto: Ron Gerrits )
Wandelaars,
even opgelet. Jullie LAW 6-1 loopt langs deze Getijklok
aan de kopgevel van het Nationaal Sleepvaart Museum in Maassluis.
Link: Naar het MUSEUM in Maassluis
Link: Nieuwsbulletin van Nieuwsbank
Link: Loodswezen
in actie bij Hoek van Holland
GETIJKLOK Copyright©1990-2009:
JACOB VENKER – LOBITH – NEDERLAND
url: Ons zeewater gemeten door Rijkswaterstaat
url: Getijsite Rijkswaterstaat / RIKZ en Watermarkt.nl
Contact jacobvenker@hotmail.com
of bel 31(0)316 542883
De GETIJKLOK wordt vervaardigd door
MESA - St.Anthonis
De GETIJKLOK is ook buiten het Koninkrijk der Nederlanden auteursrechtelijkbeschermd middels een Design Patent.
