SIGNAALLEVERING

AMSTELVEEN

GEBRUIKSMOGELIJKHEDEN VAN HET KABELNET

Een notitie van de directie van de b.v. Signaallevering Amstelveen over de gebruiksmogelijkheden van een kabelnet met een glasvezelstructuur

AMSTELVEEN, JUNI 1997.

INLEIDING:

Met de renovatie van het kabelnet van Amstelveen in het vooruitzicht is enkele malen de vraag gesteld wat er wordt gedaan met de (mede door de glasvezel) verkregen extra capaciteit.
De renovatie werd ter hand genomen om de capaciteit van het net te vergroten, "retourgeschikt " te maken en datacommunicatie aan te kunnen bieden.
Technische ontwikkelingen, wettelijke en maatschappelijke factoren, welke medebepalend zijn voor de samenstelling van een kabelprogramma, zijn aan sterke veranderingen onderhevig.

Ontwikkelingen in het aanbod, zoals de opkomst van ( betaling eisende) commerciële omroepen; special interest- en doel-groepenprogramma's en `nieuwe diensten` hebben er toe geleid dat, naast de nutsfunctie, activiteiten werden ontwikkeld met een duidelijk commercieel karakter.

In deze notitie, welke tot stand is gekomen met medewerking van het Nutsbedrijf Amstelland, wordt - zonder gedetailleerde technische uiteenzettingen - op een aantal van die ontwikkelingen ingegaan.

We onderscheiden daarbij de navolgende functies:

de nutsfunctie voor alle aangeslotenen.
het aanbieden van T.V.- en Radioprogramma's tegen kostendekkende tarieven.

de commerciële dienstenfunctie voor groepen van aangeslotenen.
Videodiensten, wo. het aanbieden van `pluspakketten`, maar ook van Abonnee-TV Consultatie-, Transactie- en Communicatiediensten, bewakingsdiensten, spel- programma's, en last but not least Internetaansluitingen

de commerciële dienstenfunctie voor bedrijven.
het aanbieden van vaste besloten (glasvezel)verbindingen.(huurlijnen)

DOORGIFTE VAN RADIO- EN T.V. SIGNALEN:

De capaciteit:
Thans wordt een aanbod van 27 televisie- en ruim 30 radioprogramma's aan de abonnee's aangeboden.
Nadat het lokaalverdeelnet in glasvezelkabel zal zijn uitgevoerd zijn er voor de doorgifte van radioprogramma's in de FM-band 31 kanalen en voor de doorgif te van TV-programma's 50 kanalen beschikbaar.

De capaciteit voor Radio- en TV-programma's kan echter aanmerkelijk worden vergroot door (na aanpassing van het kopstation) de signalen digitaal aan de abonnee aan te bieden.
Voor de ontvangst van een dergelijk digitaal pakket heeft de abonnee een "decoder" nodig.
Deze decoder heeft meer mogelijkheden dan alleen capaciteitsuitbreiding, waarover later meer.

Samenstelling en samenstellers van de programma-pakketten.

Op grond van de "Verordening kabelgebruik Amstelveen" wordt de samenstelling van het programma, in een 2 jaarlijks kabelplan, vastgesteld door de gemeenteraad.
Aan deze, uit 1985 daterende, verordening ligt de opvatting ten grondslag dat aanbieden van kabel-TV een "nutsfunctie" is. In de loop der jaren zijn omvang, karakter van het aanbod van Radio- en TV programma's zodanig gewijzigd, dat de in deze verordening vastgelegde procedure niet (meer) optimaal functioneert.
Bovendien wordt als bezwaar ervaren dat, hoewel met name televisie een belangrijke plaats inneemt in het leven van velen, de inbreng van de inwoners van Amstelveen, bij de samenstelling van het kabelplan uiterst beperkt en éénzijdig is gebleven.

Ook de landelijke overheid i.c. de politiek onderkent dat de kabelexploitatie gedeeltelijk nog een "nutskarakter" heeft.
In het kader van de gedachtenwisseling en de parlementaire discussie over "de toegang tot de kabel" blijkt dat met name nieuwsvoorziening, cultuur en ontspanning via de publieke omroep, als een voor een ieder bereikbaar en betaalbaar goed wordt gezien.

De samenstelling van de inhoud van het zgn. ` basispakket dat aan deze nutsfunctie inhoud moet geven acht men echter geen taak (meer) van de lokale overheid en ook niet van de kabelexploitant.

In het wetsvoorstel "Wijziging van bepalingen van de mediawet, de Wet Telecommunicatievoorzieningen en de Radiozenderwet in verband met de liberalisering van de mediawetgeving" worden m.b.t. de toegang tot de kabel de volgende bepalingen genoemd:

De doorgifte van de niet in het basispakket opgenomen zenders.

Alle overige zenders, buiten het basispakket, het pluspakket derhalve, kunnen, op basis van marktwerking, door de exploitant worden doorgegeven.
De kabelexploitant is echter niet geheel vrij in zijn handelen. . Op de hantering van de de toelatingscriteria is de Wet Econmische Mededinging (WEM) van toepassing. Van de kabelexploitant wordt een non-discriminatoir toepassingsbeleid en een open tariefstructuur verwacht.

INTEGRALE DOORGIFTE-FILTERSEGMENTATIE OF DECODERS.

Integrale doorgifte:
Het is uiteraard mogelijk, analoog aan het tot nu toe gevoerde programmabeleid, alle aangeboden T.V.-programma's - tot een maximum van 40 a 50 zonder meer door te geven in een `breed basispakket’
Dit heeft tot gevolg dat een aantal abonnee's programma's krijgt aangeboden waarin men niet geïnteresseerd is.
Op grond van diverse onderzoeken naar de wensen en behoeften van kabelabonnee's (c.a. 70% is tevreden met huidig aanbod) kan worden verwacht dat bij abonnee's een gevoel van oververzadiging zal optreden, hetgeen versterkt wordt doordat als gevolg van de kosten van het groter aanbod de abonnementskosten zullen moeten worden verhoogd, omdat een aantal aanbieders van commerciële programma's, die thans nog een vergoeding aan de exploitant betalen, in de naaste toekomst betaling van de exploitant zal verlangen.

De integrale doorgifte van alle aangeboden acceptabele programma's is o.i. een onbegaanbare weg en op den duur ook onbetaalbaar.

Er lijkt een draagvlak te zijn voor een meer op de individuele abonnee toegesneden programma-aanbod, een segmentatie van de markt. Met de invoering van een "basispakket" voor elke abonnee en een individueel door de aangeslotene te kiezen ‘pluspakket` lijkt hierop goed aan te sluiten.
Een belangrijk aspect van het meer laten betalen door abonnees die meer willen ontvangen is, dat dit de exploitatiekosten van het kabelnet drukt en derhalve ook het tarief van het basispakket beïnvloedt.

In onze visie dient dan ook op korte of langere termijn te worden gekozen voor een vorm van segmentatie (opsplitsing) van het programma-aanbod.

Het gebruik van `filters`
Filters maken alleen segmentatie mogelijk, d.w.z. dat uit het totale pakket alle programma's welke niet tot het basispakket behoren bij de individuele abonnee worden weggefilterd.
Nadelen zijn de geringe flexibiliteit,de hoge kosten bij mutaties en capaciteitsverlies ( 5 tot 15 TV kanalen, afhankelijk van het aantal uit te filteren pluspakketten). De kosten variëren van f 25,= tot f 65,= per filter.
Bij geringe belangstelling voor het pluspakket, stijgen de kosten, welke de exploitant bezwaarlijk kan verhalen op de abonnees die voor een beperkt (goedkoop) pakket kiezen.
Deze extra kosten komen ten laste van de exploitatie, zodat ook de abonnee's van pluspakketten aan het plaatsen van filters meebetalen.
Het segmenteren van het programma-aanbod d.m.v. filters biedt, zoals bovenvermeld, onvoldoende mogelijkheden, geeft capaciteits-verlies en brengt financiële risico's mee.

Voor~ en nadelen van het plaatsen van decoders.

Bij de keuze tussen digitale- en analoge decoders speelt de doorgifte van nieuwe producten een belangrijke rol. Gezien de beperkte mogelijkheden, de geringe beveiliging, capaciteitsbeslag en de slechte toekomstverwachting (te verwachten beëindiging van de productie van analoge decoders) dient o.i bij de invoering van pluspakketten te worden gekozen voor digitale decoders.

Het gebruik van "decoders" i.c. het invoeren van "pluspakketten", naast een basispakket, gaat voor abonnee's op het pluspakket gepaard met hogere kosten. Naast de tarieven voor het basispakket en het pluspakket, komen nog de kosten voor koop of huur van de decoder.

Het is mogelijk om de abonnee, naast het basispakket de mogelijkheid te bieden af te stemmen op programma's waarvoor hij (b.v. door middel van een smartkaart) afzonderlijk betaalt.
Het is duidelijk dat het financieel risico van een een dergelijk "individueel keuzepakket" voor de exploitant aanzienlijk groter is dan bij de invoering van alleen gecombineerde pluspakketten.

Dit risico kan worden beperkt door naast het basispakket en een pluspakket en een daaraan gekoppeld `individueel keuzepakket` aan te bieden.

Het voordeel van een gesegmenteerd aanbod is, dat, naast keuzevrijheid, een relatie ontstaat tussen kijken en betalen.

Bij de besluitvorming over het invoeren van gecombineerde- en/of individuele keuzepakketten zal een aantal uitgangspunten moeten worden aangehouden.

Wie betaalt de decoder

Er zijn exploitanten die er de voorkeur aan geven om de decoders zelf te verhuren, omdat dit gepaard gaat met een directe en permanente band met de abonnee.
De verhuur van decoders vergt echter aanzienlijke investeringen, waarbij de vraag gesteld kan worden of en in welke mate de abonnee bereid is de kosten van segmentering i.c. de kosten van de decoder) als onderdeel van het tarief voor het pluspakket te betalen.
Uit diverse onderzoeken en verkenningen is weliswaar gebleken dat een redelijk deel van de abonnee's tevreden is met het aanbod, doch eveneens dat een grote groep te kennen heeft gegeven bereid te zijn om voor de uitbreiding van het aanbod een hoger tarief te betalen.

Dit neemt niet weg dat o.i. de kabelexploitant bij de tariefstelling moet voorkomen dat hij zich door een te hoog tarief uit de markt prijst en de -abonnee overgaat op schotelontvangst.
De financiële ruimte voor tariefsverhoging is beperkt. In sommige publicaties wordt een bedrag van f 25,-- per maand genoemd als de grens welke de consument zou accepteren als tarief voor kabel-TV (incl. pluspakket en decoder)

Vooralsnog gaan wij er van uit dat de levering van decoders niet door de exploitant geschiedt, maar dat de abonnee deze huurt of koopt bij de vakhandel.

DE DIENSTENFUNCTIE.

In publicaties en persberichten over de toekomstige mogelijkheden van de kabel wordt veel aandacht besteed aan de diensten die ter beschikking van de abonnees zouden komen.
In een door de VECAI opgesteld overzicht over de bij de cliënt levende voorstelling over aard en aantal kabeldiensten worden 28 diensten opgesomd.
Vele van deze diensten hebben echter een zeer hoog theoretisch gehalte, andere zijn het experimentele stadium nog niet te boven.
In deze notitie beperken wij ons tot die diensten welke o.i. op korte of langere termijn levensvatbaar kunnen worden. Deze kunnen als volgt worden samengevat:

Categorie:

Soort dienst:

Opmerking:

Videodiensten

-Abonnee TV

Aanwezig(*)

 

-Pay per Vieuw

 
 

-Video on demand

 

Consultatiediensten

-Raadplegen van databestanden

Internet(**)

 

-Teletekst

Aanwezig(*)

 

-Programmagids

 

Transactiediensten

-Homeshopping

Internet(**)

 

-Telebankieren

Internet(**)

 

-Telebibliotheek

Internet(**)

Communicatie

-Telefonie

 
 

-Electronic Mail

Internet(**)

Beheersdiensten

-Sociaal/medische alarmering

 
 

-Inbraakalarmering

 
 

-Installatiebeheer

 

Overige diensten

-Spelletjes

Internet(**)

 

-Educatie

Internet(**)

(*) een beperkt aantal van deze diensten is reeds in het huidige programmapakket opgenomen.

(**) deze diensten komen via een aansluiting op internet beschikbaar.

Voor het merendeel van bovengenoemde diensten geldt echter dat er nog geen uitgewerkte, door de markt bewezen, concepten beschikbaar zijn. De oorzaak daarvan moet vooral worden toegeschreven aan het ontbreken van een voor telecommunicatie geschikte infrastructuur.
Nu kabelnetten in toenemende mate `retourgeschikt` worden gemaakt zullen deze diensten, in combinatie met digitale decoders, aanzienlijk aantrekkelijker, goedkoper en dus levensvatbaarder worden.
Desondanks zou de invoering van al deze. diensten afzonderlijk grote financiële risico's meebrengen.
Door de snelle ontwikkelingen van Internet staan echter inmiddels van deze diensten ter beschikking van aangeslotenen op Internet.(zie hiervoor bij (**))

Indien de mogelijkheid van aansluiting op het Internet in het dienstenpakket zou worden opgenomen (waarover later meer) kan de implementatie van een aantal van deze diensten door de kabelexploitant (voorlopig) achterwege blijven. Deze, in het overzicht met ** aangegeven diensten blijven in deze notitie dan ook buiten bespreking.
Met betrekking tot de overige, zelfstandig te implementeren diensten kan nog het volgende worden vermeld:

Videodiensten:
Hieronder valt in feite ook, de eerder besproken, distributie van pluspakketten en individuele keuzepakketten van TV programma's.
De ontwikkelingskosten van pay per vieuw en video on demand programma's zijn bijzonder hoog en ondanks enkele proefprojecten (o.a. Teleselect bij A 2000) is er nog geen commercieel haalbaar concept beschikbaar.
Het `pilot project" van Multichoice, opgezet om bij 500 aangeslotenen in Waardhuizen/Middenhoven en Aalsmeer de wensen, levensvatbaarheid en technische problematiek van digitale transmissie van Video on Demand en een aantal andere Videodiensten te testen, heeft als gevolg van de overname van Multichoice door Canal-Plus vertraging opgelopen. Het is onduidelijk of het project ongewijzigd zal worden uitgevoerd.

Een programmagids is een servicekanaal dat niet alleen informatie verstrekt over (komende) programma's, programma's kan promoten, maar ook informatie verstrekt over lokale en regionale aangelegenheden. Via dit servicekanaal kunnen ook commerciële boodschappen worden doorgegeven.
In een aantal opzichten wijkt de aard van deze dienst af van die welke voorheen door het Mozaïekkanaal werd geleverd. Op grond van ervaringen elders verwachten wij dat de belangstelling voor een programmagids groter zal zijn dan voor het vroegere mozaïekkanaal.

Telefonie.
Telefonie is wellicht de meest besproken, maar ook de meest omstreden dienst die via het kabelnet zou kunnen worden aangeboden. Voorbijgaand aan het verschil van opvattingen over de technische en financiële haalbaarheid van deze dienst, kan geconstateerd worden dat het kleine en middelgrote kabelexploitanten zowel aan `know how' als aan investeringscapaciteit ontbreekt om zelfstandig telefoon per kabel tot ontwikkeling te brengen.
Dit sluit echter niet uit dat in de toekomst telefonie via de kabel, tot stand zou kunnen komen, als een vorm van samenwerking op projectbasis met een zelfstandige telecomoperator of een grote kabelexploitant als b.v. A_2000.
In een dergelijk samenwerkingsverband wordt aan de partner kabelcapaciteit verhuurd.

De beheersdiensten.
Enkele beheersdiensten konden al in een vroeger stadium tot ontwikkeling komen omdat daarvoor met een relatief geringe aanpassing van de infrastructuur kon worden volstaan.
Met name de alarmeringsdiensten lijken het experimentele stadium te hebben verlaten.
De daarbij opgedane ervaringen hebben echter aangetoond dat een zekere mate van terughoudendheid geboden is indien het gaat om alarmerings- en bewakingsdiensten waarbij grote belangen en/of levensbedreigende situaties in het spel zijn.
Deze vereisen niet alleen een zeer grote mate van betrouwbaarheid van het systeem, maar ook een uiterst betrouwbare bewakings- en beveiligingsorganisatie.

INTERNET AANSLUITINGEN.
Het bieden van de mogelijkheid van aansluiting op het Internet is waarschijnlijk de meest aantrekkelijke dienst die door de kabelexploitant op korte termijn kan worden aangeboden.
Een Internetaansluiting via de kabel heeft voor de cliënt als voordeel dat deze sneller en goedkoper is dan de Internetaansluiting via een telefoon- of ISDN-lijn.

De rol van de kabelexploitant bestaat uit het tot stand brengen van een verbinding tussen de PC van de kabelabonnee en diens Internet Provider.
De Internet Access Provider levert de abonnee, door middel van zijn computersysteem, de feitelijke toegang tot het Internet en verleent de daarbij behorende service en diensten (b.v. E-mail)
Wij zijn van mening dat de dienst het meest aantrekkelijk en profijtelijk wordt als de "Internet-kabelabonnee" een (ruime) keuzevrijheid heeft met betrekking tot zijn Internet Provider.
Desondanks is besloten om - gedurende een periode van een half jaar - slechts met één provider een proef met verlenen van toegang tot Internet aan te gaan.

De Raad van Commissarissen is in haar vergadering van 29 april 1997 accoord gegaan met ons voorstel m.b.t. om met Rabo Facet, i.c. RABO-Trefpunt Amstelland een experiment aan te gaan voor het aanbieden van Internet aansluitingen via de kabel.
Wij hebben gekozen voor het Rabo Trefpunt Amstelland, omdat deze provider zich vooral richt op de lokale en regionale markt.

Na afloop van de proefperiode zullen ook andere Internet Access Providers worden aangesloten. Hiervoor bestaat bij deze providers veel belangstelling.
Met betrekking tot de keuze van het kabelmodem (Zie ook het onderwerp `digitale decoders` voor Radio- en TV ontvangst op blz. 3 en 4 van deze notitie) wordt gestreefd naar een kabelmodemsysteem dat optimaal aan de wensen van zowel de zakelijke cliënt als van de particuliere abonnee tegemoet komt. Over de keuze bestaat overigens reeds een grote mate van overeenstemming met beheerders van "aanpalende" kabelnetten.

Mede in aanmerking nemende dat wij niet geëquipeerd zijn voor modemverhuur en ons de daarvoor benodigde middelen voor financiering ontbreken zijn wij - zoals eerder vermeld - van mening dat wij de verhuur of verkoop van decoders over moeten laten aan de vakhandel. Deze verleent de garantie en is ook beter in staat om de nodige service te verlenen, zoals aanpassing PC., levering van onderdelen en onderhoud.
In aanmerking nemende de grote mate van belangstelling, welke blijkt uit de dagelijkse verzoeken om informatie over de mogelijkheden van aansluiting op Internet via de kabel , wordt - mede gezien de positieve ervaringen elders - verwacht dat de invoering van deze dienst het meest succesvol zal zijn.

VASTE VERBINDINGEN:
Voor vaste verbindingen werd tot voor kort gebruik gemaakt van analoge huurlijnen, die via telefooncentrales tot stand werden gebracht.
Het aantal analoge lijnen neemt af en het gebruik wordt door de PTT ontmoedigd.
De behoefte aan digitale lijnverbindingen neemt zeer snel toe.
Een digitale lijn verbindt A met B zonder tussenkomst van een centrale en is dus besloten. De digitale lijnverbinding is geschikt voor spraak- en datatransmissie met diverse hoge snelheden.
Het aanbieden van vaste, digitale, besloten verbindingen is gericht op de zakelijke markt en wel voor:

In sommige gevallen zal voor het tot stand brengen van een vaste verbinding samenwerking nodig zijn met beheerders van aanpalende netwerken. De hiermede opgedane (beperkte) ervaringen zijn zeer positief.

Vaste verbindingen worden onder contracttermijnen van één of meer jaren tegen tarieven welke gerelateerd zijn aan:

In de afgelopen maanden is gebleken dat ook in deze regio de belangstelling van de zakelijke markt voor het gebruik van digitale vaste verbindingen aanwezig is.

SAMENWERKING:
In deze notitie is uitgegaan van de bestaande organisatiestructuur waarbij de b.v. S.L.A., als zelfstandig kabelexploitant voor het financieel en technisch beheer gebruik maakt van de diensten van het Nutsbedrijf Amstelland, welk Nutsbedrijf dezelfde diensten levert aan de B.V. SLU te Uithoorn en aan de gemeente Aalsmeer, waar het Nutsbedrijf eigenaar van het net is.
De drie genoemde netten worden in de komende wetgeving beschouwd als gekoppelde netten, waarvoor de drie gemeenten één programmaraad moeten benoemen.

Dit staat overigens los van de uitkomsten van de door de drie gemeenten ingestelde stuurgroep die, ondersteund door Coopers en Lybrand, de wenselijkheid en de mogelijkheden van de integratie van de drie CAI-exploitaties in één ongedeelde organisatie onderzoekt.
Indien tussen bovengenoemde netten in de komende periode een gestructureerde vorm van samenwerking of een fusie tot stand zou komen veranderen wel de besluitvormingsprocedures en de presentatie, maar komt er nauwelijks verandering in de aard van de feitelijke werkzaamheden.

Deze samenwerking heeft zich tot nu toe hoofdzakelijk beperkt tot de doorgifte van Radio- en TV programma's. Als gevolg van de toepassing van digitale technieken, in het bijzonder m.b.t. de invoering van enkele diensten, zal in de toekomst ook buiten de regio moeten worden samengewerkt. Het gaat daarbij niet alleen om grensoverschrijdende verbindingen, maar ook om standaardisatie e.d.

Met betrekking tot de activiteiten op de zakelijke markt moet voorkomen worden dat geïnteresseerden in een zakelijke verbinding zich met drie of meer exploitanten moeten onderhandelen.
Wij zijn er voorstander van dat het Nutsbedrijf Amstelland, als netbeheerder, namens de betrokken exploitanten, onderhandelt en overeenkomsten sluit. Daartoe zal de verhouding tussen de exploitanten) en het Nutsbedrijf m.b.t. het benutten van de netcapaciteit voor commerciële doeleinden in een overeenkomst worden vastgelegd.
Behoudens vorenbedoelde samenwerking op regionaal niveau zal op collegiaal niveau de uitwisseling van gegevens en ervaringen met beheerders van "aanpalende" netten (Haarlemmermeer en Amsterdam) worden voortgezet en waar nodig en mogelijk worden geïntensiveerd

SAMENVATTING, CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN.

In herinnering wordt gebracht dat deze notitie een informatief karakter heeft, de hierna volgende conclusies en aanbevelingen, moeten in dit licht worden gelezen.
Het is derhalve niet uitgesloten dat in de volgende fase, bij de voorbereiding van de besluitvorming, mede op grond van de gedachtenwisseling over deze notitie, gekozen wordt voor andere dan de hierna volgende aanbevelingen.

 

Amstelveen, 25 juni 1997 J.A.Boender, dir.