Juridische aspecten verkoop via een webwinkel

Internet wordt nogal eens afgeschilderd als een vrijplaats en vluchthaven, waar bedrijven zaken kunnen doen buiten het bereik van allerlei wetten en regels. Voorzover dit ooit al het geval was, nu is dat zeker niet meer zo want de overheid bemoeit zich in toenemende mate met internet. Net als in de 'echte' wereld is het zakendoen via internet aan allerlei juridische beperkingen gebonden.

Om te beginnen moet u zeker zijn of u uw product of dienst wel elektronisch mag verkopen? Want soms is een vergunning nodig, bijvoorbeeld voor het aanbieden van beleggingsdiensten. Ook kunnen uitzonderingen gelden voor contracten waarvoor tussenkomst nodig is van de rechtbank, de autoriteit of beroepsgroep met publiekrechtelijke taak en contracten die onder het familie- of erfrecht vallen.
Op 1 februari 2001 is de nieuwe wet ingevoerd met bepalingen voor handel via het internet en andere vormen van verkoop op afstand. De wet is van het grootste belang voor iedereen die producten aanbiedt via het internet, met bepalingen voor de verkoop, leveringsvoorwaarden en levering.

Volgens de wet dienen bedrijven met een legale webwinkel vóór het sluiten van een overeenkomst bepaalde informatie aan de consument bekend te hebben gemaakt. De wetgever stelt hierbij niet alleen eisen aan het soort informatie, maar ook aan de wijze waarop deze bekend wordt gemaakt. Het gaat in totaal om elf categorieën, waaronder algemene informatie zoals de identiteit van de verkoper en, indien de prijs (gedeeltelijk) vooruit dient te worden betaald, zijn adres. Daarnaast dient er ook informatie over het product te worden verschaft, zoals de belangrijkste kenmerken en de totaalprijs. Dit is onder meer om te voorkomen dat de koper wordt verrast door (buitenlandse) belastingheffingen.

Omschrijving van de belangrijkste kenmerken is in dit soort situaties uiteraard belangrijk, omdat de koper het product niet daadwerkelijk in handen heeft gehad. Bij een eventueel geschil zal de omschrijving van belang zijn voor het beantwoorden van de vraag of het product voldoet aan verwachtingen die de afnemer had. De verkoper van bloemen via internet kan bijvoorbeeld foto's en teksten gebruiken om zijn producten aan te prijzen. Na het sluiten van een overeenkomst dient een deel van de hierboven genoemde en enige aanvullende informatie aan de koper te worden verstrekt, onder meer een bezoekadres. Dit mag geen postbusadres zijn en het moet de bezoeker in staat stellen een klacht in te dienen.

De informatie dient uiterlijk tegelijkertijd met het leveren van het product of de dienst te worden aangeboden, maar dit mag natuurlijk ook eerder. Dit is bijvoorbeeld wenselijk, indien bloemen worden besteld die vervolgens als geschenk bij een ander worden afgeleverd. In dat geval kan de bloemist er bijvoorbeeld voor kiezen deze informatie in een e-mail aan de koper te verzenden, direct na het bestellen van het product.

Aangezien een koper bij het op afstand sluiten van een overeenkomst zich niet altijd een volledig en juist beeld van de zaak heeft kunnen vormen, krijgt hij een minimale bedenktijd van zeven dagen. Meestal heeft de koper een recht om het product dan niet af te nemen, met andere woorden tot ontbinding. Dit geldt echter niet voor zaken die snel kunnen bederven of verouderen. Voor snijbloemen is het dus goed verdedigbaar dat de koper geen recht op ontbinding heeft. Aan de ontbinding mogen geen kosten worden verbonden behalve de rechtstreekse kosten voor het terugzenden van een product. Een bloemist mag bij de verkoop van een bloemenvaas dus wel verwachten, dat de koper de kosten voor het terugzenden voor zijn rekening neemt. De kosten die hij daarnaast maakt (bijvoorbeeld administratie en personeelskosten) mag hij niet doorberekenen.

De verkoper is in beginsel verplicht het product binnen dertig dagen te leveren. Indien de verkoper niet aan zijn verplichtingen kan voldoen, dan dient hij de koper hiervan zo spoedig mogelijk in kennis te stellen. De koper heeft in dat geval het recht het reeds betaalde terug te vorderen. De verkoper kan voor of tijdens het sluiten van de overeenkomst hebben bedongen dat hij, indien de gewenste zaak niet voor handen is, een vervangende zaak van gelijke kwaliteit en prijs mag verstrekken. Dit heeft wel gevolgen voor het terugsturen van het product. De kosten voor het terugzenden dienen in dat geval namelijk geheel door de verkoper te worden betaald.

Tot slot de privacywet, de tweede wet die - met de wet verkoop op afstand - van belang is voor webwinkeliers. Wettelijk mag u gegevens alleen gebruiken voor het doel waarvoor ze zijn verkregen. Het is handig om direct het doel aan te geven als u om een adres vraagt. Het zal duidelijk zijn dat u gegevens nodig heeft om te kunnen leveren en voor service. Wie informatie aan de klant wil verstrekken, bijvoorbeeld over producten en aanbiedingen, kan dat het best met zoveel woorden aangeven. Verder gebruik van gegevens is toegestaan zolang dit gebruik verenigbaar is met het oorspronkelijke doel. Het laatste woord is echter aan uw klant. Hij heeft recht op correctie van en inzage in zijn gegevens. Verder heeft hij een absoluut vetorecht op direct marketing op zijn adres.

Jan Bletz

Naar publicaties