Dagboek

ZT Hollandia heeft de beroemde Zwitserse regisseur Christoph Marthaler te gast. Op het programma staat het icoon van de Nederlandse toneelschrijfkunst: "Op hoop van zegen" van Herman Heijermans. Het sociaal-realistische drama over de schaamteloze uitbuiting van vissers en arbeiders aan het begin van de twintigste eeuw zal door de eigenzinnige regisseur op zijn houdbaarheid worden getoetst. Marthalers muziektheaterstukken, opera-ensceneringen en bewerkingen van klassiekers, vormen de bouwstenen van een volstrekt uniek universum waarin ruimte, spel, zang en muziek steeds nieuwe en verrassende verbindingen met elkaar aangaan. Dat "Op hoop van zegen" nu door een buitenlander geregisseerd wordt, kan een nieuw licht werpen op een stuk dat nog zo sterk tot onze collectieve verbeelding behoort. Met: Raphael Clamer, Fedja van Huêt, Bert Luppes, Chris Nietvelt, Frieda Pittoors e.a. Muzikant: Clemens Sienknecht. Nederlands-, duits-, frans- en engelstalig, Nederlands boventiteld.

Ook bij dit stuk hoorde een inleiding vooraf. Dramaturg Paul Slangen vertelde hoe deze productie tot stand gekomen is. "Op hoop van zegen" noemde hij "de enige Nederlandse theaterklassieker". Maar in tegenstelling tot wat we vorige week te horen kregen, bleek dit stuk niet "over de generaties heen boeiend". Misschien zijn er teveel generaties overheen gegaan? Of misschien is dit ook alleen maar de subjectieve mening van Christoph Marthaler. Hij vond het stuk te vervelend en te gedateerd.
Een ander Nederlands verhaal boeide Marthaler juist enorm: "De Vliegende Hollander". Dat is het verhaal van schipper Van der Decken, die de hulp van de duivel inroept om met zijn schip Kaap de Goede Hoop te kunnen ronden. Hij rondt de kaap, maar de prijs die hij daarvoor moet betalen is vreselijk: Hij is gedoemd om eeuwig te blijven varen op zijn spookschip met een dode bemanning.
Dat verhaal past veel beter in Marthaler's stijl van theatermaken, waarin we steeds een bepaald mensbeeld te zien krijgen. Het heeft te maken met de crisis waarin de mensheid momenteel leeft. We worden geconfronteerd met de eeuwige vraag naar de zin van het bestaan. En met het feit, dat het verleden en de toekomst redelijk te begrijpen zijn, maar dat de situatie "nu" niet te begrijpen is.
Marthaler ziet een toneelvoorstelling als een muziekstuk, waarin rustige perioden afgewisseld worden door momenten met veel aktie.
Paul Slangen besloot de inleiding met: "Het stuk duurt twee uur en twintig minuten en er zullen momenten zijn, dat u zich verveelt. Dat is dan ook de bedoeling. Vergeet vooral niet van te voren naar het toilet te gaan!"

Nou eerlijk gezegd heb ik me geen seconde verveeld! Er gebeurde van alles in dit prachtige decor (ontworpen door Anna Viebrock) vol met hekjes, deuren, banken, hokjes, een draaihekje, een loopbrug, een bar, de uitstroomopening van een rioolbuis en een heus plafond! Speler Bert Luppes noemt het in zijn repetitiedagboek terecht een "speeltuin voor een acteur"...
We zagen (en hoorden) acrobatiek, zang, dans, komische effecten, tragische gebeurtenissen. Deze spelers beheersen al die disciplines! Fantastisch! Ook de kreet "De vis wordt duur betaald" ontbrak niet. Dus toch een beetje "Op hoop van zegen".

Ik kon geen doorlopende verhaallijn in het stuk ontdekken, maar die was ook niet nodig. Het was van begin tot eind gewoon een fantastisch kijkspel! En ik was niet de enige die het mooi vond, want het publiek beloonde deze voorstelling (alweer) met een staande ovatie!

ZT Hollandia heeft een prachtige website, waar veel over dit stuk (en over hun andere producties) te bekijken is...

Natuurlijk moet je ook deze voorstellig gaan bekijken!
Dat kan op de volgende plaatsen:

Zaterdag 4 december 20.15 Stadsschouwburg Eindhoven 040-2111122
Dinsdag 7 december 20.00 DeSingel Antwerpen +32 3 2482828
Woensdag 8 december 20.00 DeSingel Antwerpen +32 3 2482828
Woensdag 15 december 20.15 Stadsschouwburg Amsterdam 020-6242311
Donderdag 16 december 20.15 Stadsschouwburg Amsterdam 020-6242311
Vrijdag 17 december 20.15 Stadsschouwburg Amsterdam 020-6242311
Zaterdag 18 december 20.15 Stadsschouwburg Amsterdam 020-6242311
Zaterdag 8 januari 2005 Stadsschouwburg Utrecht 030-2302023
Zondag 9 januari 2005 Stadsschouwburg Utrecht 030-2302023
Maandag 10 januari 2005 Stadsschouwburg Utrecht 030-2302023



<< Home