Dagboek

Voor de tweede keer deze week was ik uitgenodigd voor een soort van vermaak, waar ik uit mezelf nooit voor zou kiezen. Ik houd niet van musicals, omdat er geen vaart in het verhaal zit. Telkens na een paar handelingen moet er weer een liedje en een dansje volgen, terwijl ik vooral benieuwd ben wat er dan verder gaat gebeuren. Het verhaaltje van een musical als 'The West Side Story' kun je in vijf minuten vertellen, maar in het theater moet je meer dan twee uur wachten op de ontknoping. Dat is gewoon niet efficiënt.





Op 1 oktober bracht Mutua Amicitia de première van de musical Madam van Annie M.G. Schmidt en Harry Bannink. En ik zat in de zaal. Ik vind het een heel moedige keuze van een toneelvereniging om een musical op de planken te zetten. Daar komt echt heel wat meer bij kijken, dan bij een toneelstuk. En dan is het de vraag, of je wel de kwaliteiten in huis hebt, om zoiets te maken.

Mutua Amicitia (Muut voor vrienden) had die niet, maar er waren professionals ingehuurd om daarin te voorzien. Zo haalden ze deskundigen in huis op het gebied van zang en dans. Maar het waren toch de leden, die alles uiteindelijk voor het voetlicht moesten brengen.

Gelukkig had Muut met Madam gekozen voor goed materiaal als uitgangspunt. De teksten van Annie zijn pittig en grappig, de muziek van Harry is mooi en het verhaal heeft een sterke plot. Succes verzekerd?

Nee, nog lang niet. Muut is een toneelvereniging. Het is geen zangkoor en ook geen dansgroep. Zang en dans zijn disciplines, die de leden gewoon niet in huis hebben, op enkele positieve uitzonderingen na. Stefanie Heijnraets deed het fantastisch als Madam, zowel met haar spel als met haar zang. Hetzelfde gold voor Marian Roomer als Anita. Hans Verhoef speelde de rol van Meneer Valentijn uitstekend en zong niet onverdienstelijk.


Maar dan de rest. De meeste andere spelers hadden in dit stuk kleine rolletjes, zodat ze met hun acteerkunst weinig konden aanvangen. Maar ze moesten wel vaak zingen en dansen, tegelijk! Voor zulke rollen moet je geen acteurs in huis halen, maar zangers en dansers! Zo gaat het ook bij professionele musicals. Daar worden zulke rollen ingevuld door mensen, die zich geen raad weten als ze meer dan drie zinnen achter elkaar moeten zeggen, of zelfs als ze alleen maar actief moeten luisteren naar iemand anders die teksten zegt. Maar als ze dan weer mogen dansen en zingen, dan spettert het enthousiasme er af en dan gaat het als vanzelfsprekend goed.
Zulke mensen heeft Muut niet! Gelukkig zijn er buiten de hoofdrolspelers nog wel een paar goede zangstemmen in de vereniging, maar echt te weinig om het geheel tot zijn recht te laten komen.

Als er dan toch een musical gemaakt moet worden, ga dan met de dames de opnamestudio in en neem elke stem van elk liedje apart op, net zo lang tot het een keer goed gaat. Zet bij alle koortjes een paar krachtige stemmen extra erbij (Daniëlle Blok bijvoorbeeld, dè zangstem van Muut) en mix het resultaat met de orkestband. Het levert dan wel geen 100% live gezongen musical op, maar zou dat opvallen?
Waar was Daniëlle trouwens? En hoe haalt Muut het in haar hoofd om een musical op te voeren en haar beste zangeres thuis te laten? Jammer.

Iets dat veel mensen ontgaat in het theater is de techniek. Zelf heb ik naast acteerervaring ook ervaring als licht- en geluidstechnicus in het theater. En dat leidt tot een soort beroepsdeformatie: Ik kijk in het theater vaak 'de verkeerde kant op'. Bij een scènewisseling op het podium hoort bijna altijd een wisseling in de 'lichtstand'. Voor de toeschouwers is dat heel vanzelfsprekeend: Als het rechts licht wordt, dan zal daar de volgende handeling wel plaats gaan vinden. En iederen kijkt naar rechts.
Maar ik kijk ook even naar boven. Welke spots zijn er uit gegaan en welke zijn aan gegaan? Er hingen trouwens ongeveer honderd spots in de zaal om dit alles aan te lichten. Weinigen zullen dat bemerkt hebben. Maar het resultaat mocht er zijn. Zoals het tegenwoordig zo vaak gaat waren er verschillende plekken op het podium, die locaties voorstelden die in werkelijkheid soms vele kilometers van elkaar verwijderd waren. Dat scheelt enorm in het tempo van de voorstelling, doordat er veel minder changementen nodig zijn. De techniek vangt dat verder wel op, door de belichting per scène te veranderen. Dat zag er allemaal heel goed uit: De belichting paste uitstekend bij de sfeer van de scènes en solisten werden nog eens apart 'ín het zonnetje' gezet.
Nee, van de techniek merk je pas iets, wanneer het fout gaat. En er gingen dingen fout, ondanks de goede zorgen van de technicus. Hij staat achter in de zaal achter een paneel met vele tientallen drukknoppen en schuifregelaars. Hij heeft al die spots opgehangen en gericht en van de juiste kleurfilters voorzien. Het viel me op, dat solisten vaak toch niet op de afgesproken plaats stonden. Dan vallen ze buiten het licht, dat daar speciaal voor ze is opgehangen! Nico Vellinga, de technicus, ving dat op, door stiekem een extra spotje aan te steken als zoiets gebeurde. Ik denk dat dat weinig mensen is opgevallen, maar ik let op dat soort dingen...

En toen ging er iemand met zijn achterwerk tegen de schakelaars van het werklicht in de zaal aan staan! Pats! Alle TL-buizen aan! De hele sfeer bedorven! En dat gebeurde niet één keer, maar herhaaldelijk. Daar kan de technicus dus niks aan doen! Het werklicht is niet op de regeltafel aangesloten. Ik denk, dat dat van de brandweer ook niet zou mogen.
Nico Vellinga (Nivell Theaterproducties): "Op dat moment voelde ik me zó machteloos!" Ik kan het me levendig voorstellen. Daar sta je met je hypermoderne regeltafel en dan gebeurt er nog iets, waar je geen invloed op hebt.

Ik heb een hoop kritiek geuit. Betekent dat, dat ik dit een slechte voorstelling vond? Nee! Ondanks de schoonheidsfoutjes, heeft Muut hier toch een heel knappe prestatie geleverd. Het 200-koppige publiek heeft zich enorm geamuseerd. En hoewel ik geen liefhebber van musicals ben, vond ik het ook erg leuk.
Trouwens, als het stuk een paar keer gespeeld is, zullen veel dingen een stuk soepeler verlopen, dan op deze eerste avond. Ga kijken! Bij voorkeur op zaterdag 9 oktober. Ik denk, dat dat de beste voorstelling wordt van deze musical…









<< Home