alert = afa

Home
Inhoud 2-2008
Zoeken

Lonsdale News

Alert!
Postbus 2884
3500 GW Utrecht
alertafa@xs4all.nl
PGP-key

xml

printversie

Wat geweest is, is geweest
Nooit te oud voor gerechtigheid

Jaap van Beek

Oud-SS'er Henk Boere wordt alsnog vervolgd voor oorlogsmisdaden in Nederland. Na een aantal mislukte pogingen maakte het Duitse Openbaar Ministerie in april 2008 bekend dat hij is aangeklaagd voor de moord op drie Nederlandse verzetsstrijders in 1944.

Hij staat zesde op de lijst van 'Most wanted nazi war criminals' van het Simon Wiesenthal centrum. De SS-er en moordenaar Henk Boere (1921) gaat momenteel door het leven met de voornaam Heinrich. Na met de SS aan het oostfront gevochten te hebben maakte hij deel uit van het moordcommando Feldmeyer, berucht vanwege de zogenoemde Silbertannenmoorden. Als vergelding voor uitgevoerde aanslagen op NSB-ers door het verzet, vermoordde het commando in Nederland meer dan vijftig burgers, waarvan zij het vermoeden hadden dat zij betrokken waren bij het verzet. Het moordcommando ging volgens een 'eenvoudig' procédé te werk. Men belde aan, incognito: vragen of vader thuis is, schieten, terug in de auto, voorbij. In juli 1944 kreeg Boere de opdracht samen met Jacobus Besteman naar Breda te gaan, waar ze de apotheker Bicknese neerschoten. Enkele weken hierna voerde hij zijn tweede opdracht uit. In Voorschoten was een NSB-er neergestoken. In burgerkleren reden de commandoleden naar dat dorp. Boere nam samen met iemand anders de verzetsleden Teun de Groot en Frans Kusters voor zijn rekening. Nadat zij zich onder valse voorwendselen toegang hadden verschaft tot zijn woning schoot Boere Teun de Groot meerdere keren van dichtbij in de borst. Op dezelfde dag schoten zij op vergelijkbare wijze Kusters dood. Boere heeft mogelijk meer van dergelijke moorden op zijn naam staan.

Henk Boere
  Henk Boere'  
Na de oorlog heeft Boere een korte tijd in een gevangenenkamp in Valkenburg geleefd. Twee jaar voordat hij in 1949 bij verstek ter dood werd veroordeeld wist hij tijdens een gevangenentransport te ontsnappen. Voordat hij naar Duitsland vluchtte, dook hij zeven jaar onder in de woning van zijn moeder, te Maastricht. Eenmaal woonachtig in Duitsland kon Boere zonder vrees voor vervolging een rustig bestaan leiden. Wegens zijn bewezen diensten voor de SS, kreeg hij op basis van een door Hitler uitgevaardigd decreet de Duitse nationaliteit. Dit 'Führererlass' biedt gevluchte SS-ers tot op de dag van vandaag bescherming, Duitsland levert immers geen onderdanen uit aan Nederland. De Duitse overheid heeft in het verleden wel beloofd een onderzoek in te stellen om te zien of hij in Duitsland als oorlogsmisdadiger kon terechtstaan. In 1983 is hij kort in hechtenis genomen voor een onderzoek. Men kwam echter tot de conclusie dat Boere geen oorlogsmisdadiger was, omdat zijn slachtoffers in de illegaliteit hadden gezeten! Hiertegen is door de Nederlandse overheid geen bezwaar aangetekend. Volgens de landelijk officier van justitie mr. Brilman "schoot het juridisch instrumentarium tekort om tientallen jaren na dato nog strafrechtelijk op te treden tegen oorlogsmisdadigers."

Keine Ruhe
In West-Duitsland was het na de Tweede Wereldoorlog gebruikelijk om nazi's ongestraft hun loopbaan te laten vervolgen. Sommige van hen namen hoge maatschappelijke functies in. Adolf Hitler bleef in veel dorpen en steden (tot op de dag van vandaag) ereburger. Pogingen deze misstanden te veranderen werden tegengewerkt, genegeerd en waren zodoende vrij kansloos. Nu zijn de meeste oude nazi's overleden. Zij bekleden geen hoge maatschappelijke functies meer. Hierdoor is er ruimte in de Duitse samenleving ontstaan om de laatste nog levende nazibeulen verantwoording voor de rechter te laten afleggen. Maar dit gaat nog steeds niet vanzelf. Over Boere zijn na het verschijnen van een documentaire over de Silbertannenmoorden in 2000 vrijwel continu mediaberichten verschenen. En in oktober 2006 heeft het antifascistisch actie comité 'Angreifbare Traditionspflege', wat deel uitmaakt van het netwerk 'Keine Ruhe', een actie gevoerd bij de woning van Boere. Door publiekelijk aan te kaarten dat er nog steeds ongestrafte nazi-oorlogsmisdadigers in Duitsland leven, hun directe leefomgeving hiervan op de hoogte te stellen en op te roepen hen voor de rechter te slepen wordt de druk op het openbaar ministerie tot actie over te gaan opgevoerd. Het comité staat enkele nabestaanden juridisch bij in het proces tegen Boere. Hun activiteiten richten zich ook op het bekritiseren van het toenemende aantal oorlogen in de wereld en de groeiende neonazibeweging in Duitsland. De openbaar aanklager, Ulrich Maass heeft vertrouwen in de zaak Boere. Niet in de laatste plaats vanwege de rol die Boere's oude kameraad Besteman in dit proces zal spelen. Besteman heeft in Nederland zijn straf voor zijn aandeel in de Silbertannen moorden uitgezeten, en is nu bereid te getuigen tegen Boere. Volgens Maass verkeert Boere in een goede gezondheid, en zou het proces over enkele maanden kunnen aanvangen. Daarnaast heeft Boere in de korte periode dat hij vast zat bekennende verklaringen afgelegd, welke hij in zijn verdere leven verschillende keren publiekelijk heeft herhaald. Hij heeft zich laten kennen als een gewetenloze man, zonder wroeging.

Boere woont nét over de grens in een bejaardencomplex in Eschweiler, en wil met rust gelaten worden. In maart 2008 laat hij aan het Algemeen Dagblad weten: "Ik ben een oude man en wil de laatste jaren van mijn leven graag in vrijheid doorbrengen. Begrijpt u? Wat geweest is, is geweest." De nabestaanden denken daar heel anders over. Fritz Bicknese, die op 56-jarige leeftijd door Boere werd vermoord, liet een vrouw en twaalf kinderen achter. Zijn kleinzoon laat in een interview weten dat de moord een heftige impact heeft op hun familie. "Acht van de twaalf kinderen zijn nog in leven. Mijn vader moest indertijd onderduiken en heeft de begrafenis van zijn vader niet meegemaakt. Het is tijd dat Boere in een beperkte ruimte gaat nadenken over wat hij heeft gedaan. Ik weet zeker dat mijn ooms en tantes er ook zo over denken. Ik vraag me geregeld af hoe het leven eruit zou hebben gezien als ik mijn opa wel had gekend."

Ook Klaas-Carel Faber, een in Ingolstadt levende Nederlandse oorlogsmisdadiger, loopt nog kans op vervolging. Nabestaanden van een van zijn slachtoffers zijn, in samenwerking met de stichting Onderzoek Oorlogsmisdaden een civiele procedure begonnen tegen de 85-jarige nazibeul. Wordt vervolgd.

Meer lezen? Zie Alert! nummer 1, jaargang 2004 en nummer 4, jaargang 2007.

(uit: Alert!, nummer 2, juli 2008. Alert! is een uitgave van de Anti-Fascistische Actie Nederland - AFA)

terug naar inhoud