Ik begrijp niet helemaal hoe uw betoog een reactie is op mijn betoog. Is dit een aanvulling, kritiek, correctie? Is het geïnspireerd door wat ik schreef? Ik vind geen enkel aanknopingspunt, maar misschien ben ik niet slim genoeg daarvoor. Het komt over als een stuk tekst die ergens anders thuis hoort, niet op deze plek. Daarom kan ik niet anders doen dan uw bijdrage negeren, het spijt me.

Als u zelf een bijdrage wilt schrijven is daar misschien wel ruimte voor op deze blog maar daar ga ik niet over. Ik betwijfel trouwens of anonieme bijdrages door de redactie gewenst zijn.

De drijvende krachten achter politieke systemen zijn, zoals gebruikelijk, de spelers op het economische toneel die regeringen via hun lobbies vertellen wat ze moeten doen, hoe ze het moeten doen en wanneer ze het moeten doen. Op de economische markt heeft de doorsnee burger hoegenaamd niets te vertellen. Als jan met de pet wordt voorgespiegeld dat zijn stem in een democratische omgeving wordt gehoord, krijg ik altijd enigszins last van spontane verslappingen in de sluitspieren.

Ondanks alle zogenaamde inspraak die burgers de laatste decennia hebben verworven in bestuurssystemen, gaat het niet echt de goede kant op met de wereld. Dit doet me een beetje denken aan de steun die de Rockefeller Foundation in het veleden verleende aan Woman’s Lib – een nobel streven natuurlijk waar bijna de gehele bevolking zonder omhaal haar steun aan verleende. Later vertelde Nick Rockefeller aan zijn toenmalige vriend Aaron Russo dat de Rockefellers hun steun aan de beweging verleende niet alleen de werkende man, maar ook de werkende vrouw belasting te kunnen laten betalen (grofweg een verdubbeling van belastinggeld). Daarbij konden kinderen intensiever door de staat worden beinvloed doordat ze naast school ook nog eens moesten worden opgevangen omdat moeder aan het werk was.

De burger wil echter maar wat graag bedonderd worden en er zijn altijd wel personen en / of organisaties die daar een taak voor zichzelf zien weggelegd. Een democratische omgeving is daarvoor uitstekend geschikt.

Prettige dag nog verder.

Nou, dat zal je nog verbazen. Het is potentieel namelijk een fundamentele bedreiging voor de fractiediscipline. In de praktijk wijkt nu bijna geen enkel fractielid af van de partijlijn. Prachtige beschrijving daarvan in het boek ‘Niet spreken met de bestuurder’ van Gerard van Westerloo.

Maar stel dat een kamerlid ontdekt dat zhij een ‘constituency’ aan zich kan binden door op één of meerdere punten af te wijken van de partijlijn. Dan kan zo iemand diens zetel zeker stellen dankzij de voorkeursstemmen die dat oplevert. Door consequent als lid van een grote partij af te wijken op een handvol thema’s kan zo iemand zijn klimmen. Zeker als die achterban aantoonbaar is, dan zou de partij wel gek zijn om die persoon niet op de kieslijst te zetten. Zo iemand krijgt dan meer macht binnen zijn fractie en hoeft minder slaafs de partijlijn te volgen, is autonomer. Heeft namelijk de vrijheid om over te stappen naar de naburige partij, met medenemen van stemmen.

Dat levert dan plots inhoudelijke discussies op en individuele volksvertegenwoordigers met een eigen achterban. Plots gaat het weer ergens over en heb je meer keuze dan die 5 à 6 lijsttrekkers.

Dit klinkt dus als een no-brainer voor ons burgers, maar voor de partijbaronnen is dit verontrustend. Daarom moeten wij als burgers dit op grote schaal opeisen en een kamermeerderheid bevechten. Volksvertegenwoordigers binnen partijen die vrijer omgaan met de fractiediscipline zullen dit eerder steunen dan die bij de grote partijen met veel anoniem ’stemvee’.