XS4ALL Internet bv

Zaterdag staat de relatie tussen mens en technologie centraal op het festival Het Glazen Lichaam. Tijdens een zeer gevarieerd avondprogramma geeft het festival inzicht in de modernste technologieën voor het ‘glazen’ lichaam in de huidige informatiemaatschappij. Zowel de fantastische als de breekbare gevolgen komen aan de orde. Laat u inlichten, voorlichten en doorlichten.

Het Glazen Lichaam is het eerste festival uit de reeks ‘Saturday Night Science’ en wordt georganiseerd door het Rathenau Instituut in samenwerking met NRC Handelsblad.

Het Glazen Lichaam

In juli vorig jaar schreef Europese advocaat-generaal Kokott in een advies dat de Spaanse internetprovider Telefónica geen NAW-gegevens van haar downloadende klanten bekend hoeft te maken aan de auteursrechtenorganisatie Promusicae.

Vandaag deed het Europese Hof van Justitie uitspraak in de zaak. Het Hof sluit zich aan bij het advies van Kokott. In het arrest zegt het Hof dat een afweging moet worden gemaakt tussen het grondrecht op bescherming van persoonsgegevens en het fundamentele eigendomsrecht, waar auteursrecht onderdeel van is. Voor doeltreffende bescherming van het auteursrecht hoeft de Spaanse rechter - die het Europese Hof om advies vroeg - niet te verplichten dat providers NAW-gegevens bekendmaken. Wel moet ervoor worden gezorgd, zo zegt het Hof, dat het mogelijk is alle grondrechten te verzekeren, dus ook het recht op eigendom.

Waar de muziekindustrie en internetters er niet in slagen elkaar tegemoet te komen, onstaan er allerlei initiatieven die op een andere manier omgaan met het aanbieden van muziek. De toekomst van de muziekindustrie wordt druk bediscussieerd:

Bijvoorbeeld hier

of hier:

Wij zijn benieuwd naar uw mening op onderstaande stelling:

“De muziekindustrie slaagt er niet in om aan de wensen van internetters tegemoet te komen. Uiteindelijk overleven alleen de muziekaanbieders die…”

De 20 meest inspirerende of opmerkelijke reacties belonen wij met twee toegangskaarten voor de Sellaband-All-Access night, die op 7 februari plaats vindt in Paradiso, Amsterdam. XS4ALL ondersteunt dit evenement. Lees hier waarom.

Winnaars krijgen per email bericht, op het mailadres van waaruit de reactie is geplaatst. Winnaars krijgen dan zo snel mogelijk bericht. Over de uitslag kan eindeloos worden gecorrespondeerd op deze blog. De sluitingsdatum van deze actie is 31 januari 2008 om 12.00 uur.

We hebben een feestje te vieren! Maandag 28 januari 2008 is internationale privacydag. In 27 Europese landen, de Verenigde Staten en Canada wordt met publiekscampagnes, bijeenkomsten op scholen en andere initiatieven gehoor gegeven aan de oproep van de Raad van Europa en Europese Commissie om privacy in het zonnetje te zetten. De dag is overigens niet toevallig gekozen: in 1981 werd op 28 januari het belangrijkste internationale privacyverdrag, Conventie 108 van de Raad van Europa, vastgesteld.

Als we op de berichten van de laatste jaren mogen afgaan, lijkt het overigens een weinig vreugdevolle dag te worden. Privacy is verwaarloosd en in een hoek gezet. Verwaarloosd: zo blijkt wel uit de jaarlijkse privacyranglijst van het Engelse bureau Privacy International en Amerikaanse Electronic Privacy Information Center. Ons land scoort matig op de lijst en bovendien wordt expliciet opgemerkt dat we internationaal te weinig leiderschap tonen bij het initiëren van maatregelen ter bescherming van privacy. In een hoek gezet: degene die in deze tijd nog de moed hebben dan wel de moeite nemen om het fundamentele belang van privacybescherming aan te kaarten, worden steevast afgeschilderd als zeurders die een naïeve blik op onze huidige maatschappij hebben.

Wanneer mij wordt gevraagd wat ik als de grootste bedreiging voor onze privacy zie - en de vraagsteller daarbij al wat hint richting een nieuwe technologie zoals RFID of een wettelijke maatregel zoals het bewaren van verkeersgegevens - is mijn antwoord steevast juist niet die ene technologie dan wel die specifieke wettelijke maatregel. Voor mij is de allergrootste privacybedreiging gelegen in hokjesgeest en onverschilligheid. Hokjesgeest omdat het debat over privacy – en dus de toekomst van onze maatschappij – juist niet gevoerd moet worden vanuit hoog opgetrokken stellingen en voor- en tegenstanders die elkaar op voorhand in het hokje “voor privacy” en “tegen privacy” plaatsen. De allergrootste privacybedreiging is dat we elkaar niet meer serieus wensen te nemen in een discussie die over grondrechten gaat. Wat mij betreft behoren tot die grondrechten zeker ook andere belangen dan uitsluitend privacy. En wat mij betreft kunnen er heel wel situaties zijn waarin deze belangen voorrang hebben boven privacy. Maar die conclusie kunnen en mogen we alleen maar trekken als we met open vizier de discussie zijn aangegaan. Als we op basis van eerlijke en daadwerkelijk relevante argumenten met elkaar en in samenspraak conclusies kunnen trekken. Grondrechten vallen niet in hokjes te plaatsen. En zij die een discussie over grondrechten serieus nemen zijn daarin evenmin te plaatsen. Maar andersom natuurlijk ook: niemand – privacyvoorstanders noch tegenstanders - mag zich veilig en o zo makkelijk in zijn hokje terugtrekken.

Behalve hokjesgeest schuilt wat mij betreft de bedreiging voor privacy ook in onverschilligheid of zo men wil: laksheid. Ik zal nooit meegaan met de houding dat het inmiddels toch wel eens duidelijk is dat we ons moeten neerleggen bij de situatie dat andere belangen dan privacy op dit moment kennelijk de voorrang en voorkeur hebben. Een burger die laat weten “Ik heb toch niets te verbergen” mag dit wat mij betreft natuurlijk zeggen. Maar dan wel als hij of zij zich eerst realiseert voor wie hij niets heeft te verbergen. Kortom, als hij beseft wie zijn gegevens verwerkt, wie op basis daarvan beslissingen neemt dan wel wie er financieel flink bij gebaat is zijn gegevens te gebruiken. Onverschilligheid ten aanzien van het verzamelen van gegevens en onverschilligheid wat betreft het doorgeven van deze gegevens of – zo laten de recente ontwikkelingen rondom de OV-chipkaart wel weer eens zien – onverschilligheid over de noodzakelijke beveiliging. Onverschilligheid ten aanzien van onze toekomst. Voor mij is het samen met hokjesgeest de echte grote privacybedreiging van deze tijd.

Een bijdrage van Corien Prins

Corien Prins is hoogleraar Recht en Informatisering aan de Universiteit van Tilburg en lid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Zij maakt deel uit van de Commissie veiligheid en persoonlijke levenssfeer van de ministeries van Justitie en Binnenlandse Zaken.

Via verschillende internationale bronnen bereikt ons het nieuws dat Peter Scharr, de Duitse privacy-toezichthouder, vindt dat een ip-adres een persoonsgegeven kan zijn.

Dit is in Nederland niet nieuw; het College Bescherming Persoonsgegevens, toen nog Registratiekamer, schreef al in 2001 dat een volledig IP-adres in veel gevallen als een persoonsgegeven beschouwd moet worden.

Let wel: noch Peter Scharr, noch ons CBP, zeggen dat een ip-adres altijd als persoonsgegeven moet worden beschouwd.

Betekent dit nu, zoals Ewald Smits in de kop van zijn stukje op sync.nl schrijft, het ‘Einde van content op maat’? Nee, dat betekent het niet.

Het betekent namelijk niet dat het plotseling verboden is ip-adressen op te slaan, of dat die gegevens plotseling ‘geheim’ zijn.

Maar als je een website maakt waarbij je (mede) op basis van het ip-adres individuele gebruikers identificeert, is je database een persoonsregistratie, en die database valt daarom onder de privacy-regelgeving.

Voor de gebruikers van die website is dat prima, want het betekent dat de beheerders van die website bijvoorbeeld de verplichting hebben je desgevraagd inzage te geven in de gegevens die ze over je hebben verzameld, en dat je het recht hebt die gegevens te laten verwijderen. Dat lijkt me een goede zaak.

Voor critici van dit standpunt (zoals Google) betekent het dat ze zich niet kunnen onttrekken aan de Europese privacy-regelgeving met het argument ‘dat ze geen persoonsgegevens verzamelen’. Dat maakt de bezwaren die Google heeft tegen dit standpunt wel begrijpelijk, maar niet terecht.

Ik heb met verbijstering naar de uitzending van EénVandaag van 21 januari gekeken. Het openingsitem ging over een verstandelijke gehandicapte jongen die door buurtgenoten langdurig en geweldadig gespest en mishandeld werd. Door zijn handicap verweerde het slachtoffer zich hier niet tegen deze daden, ze kwamen aan het licht doordat de daders hun acties filmden en op Youtube zetten.

Het item besteedt vervolgens nauwelijks aandacht aan wat eraan gedaan wordt om de daders te vervolgen (2 van hen moeten voor de rechter verschijnen, en 2 dus niet! - waarom niet?!) maar geeft Youtube de schuld van het creëren van dergelijk wangedrag. Werden in 2004 - voordat Youtube bestond - geen geweldadige pesterijen gepleegd? Zonder Youtube zouden deze daden nooit aan het licht zijn gekomen. Maar daarover geen woord.

De rest van het item wordt gevuld met suggesties dat het allemaal veel beter zou zijn als Youtube en andere internetbedrijven ieder stukje informatie op Internet inhoudelijk gaan controleren voordat mensen de informatie met elkaar kunnen delen. Afgezien van de technische onmogelijkheid van het controleren van al wat er over Internet gedeeld wordt (de muziek industrie probeert het al jaren) zou het ook een enorme inperking van de vrijheid van meningsuiting betekenen. De logica van EénVandaag volgend moeten drukpersen en stencil-apparaten onder stevige centrale controle komen te staan. Want stel u voor, iemand zou haatdragende, walgelijke of geweldadige geschriften kunnen verspreiden. Met een dergelijke visie op vrijheid van meningsuiting kan EénVandaag vrienden maken, in het Vaticaan van omstreeks 1600 en onder regeringen in landen als Noord-Korea.

XS4ALL heeft in haar bestaan meer gedaan voor de adoptie van Internet en de bescherming van digitale burgerrechten in Nederland dan welke commerciële organisatie dan ook. Het is dan ook zeer kwalijk dat in de uitzending de woordvoerder van XS4ALL haast persoonlijk aansprakelijk wordt gesteld voor wat er is gebeurd. In de laatste minuten laat nieuwslezer Pieter Jan Hagens zelfs de schijn van enige journalistieke objectiviteit varen. Als ik populisme en hypocriete moraliteit wil schakel ik wel over naar SBS6, van de Publieke Omroep verwacht ik meer. Ze hadden ook IBM (uitvinder van de PC) Nokia (leverancier van de cameratelefoon) of moederbedrijf KPN (breedband leverancier) in de studio kunnen uitnodigen om hen te beschuldigen. Dat was net zo onzinnig geweest.

Publieke Omroep: uw taak is niet het voeren van een stupide hetze tegen nieuwe media de u kennlijk niet begrijpt of niet wilt begrijpen. Uw taak is ook zeker niet het maken van items met Youtube filmpjes die u enerzijds als verwerpelijk benoemt maar vervolgens wel herhaaldelijk in uw item opneemt. Na de eerste 10-15 seconden was het voor de kijker echt wel duidelijk hoe gruwelijk het gedrag van de daders was, dat hoeft dan echt niet zes maal herhaald te worden. We kunnen slechts hopen dat indien u ooit een item maakt over Internet en kinderporno, u een ander format kiest.

Excuses en een uitzending die kijkers daadwerkelijk iets laat begrijpen van hoe Internet vrijheid van infomatieuitwisseling mogelijk maakt (doe iets leuks over Scientology of het Tibetaanse verzet ofzo) lijken me hier gepast.

Een bijdrage van Arjen Kamphuis

Arjen Kamphuis is adviseur IT-strategie bij Gendo en adviseert de Nederlandse regering bij de ontwikkeling van IT-beleid op het gebied van open standaarden en opensource software. Behalve als klant is hij op geen enkele wijze betrokken bij XS4ALL.

Dit is een Nederlandse vertaling van een artikel dat ik met zes andere parlementsleden van de gematigde partij in Zweden heb gepubliceerd in Expressen op 3 januari. Het artikel, dat oproept filesharing uit de criminele sfeer te halen, heeft tot een fel debat in de Zweedse media geleid.

De afgelopen herfst publiceerde de door de Zweedse overheid aangestelde auteursrecht-analyst Cecilia Renfors een rapport waarin zij voorstelde, de internetverbinding van filesharers te blokkeren zodat ze zouden worden uitgesloten van de online wereld. De verantwoordelijkheid voor het uitvoeren van die blokkade, zou bij de Internet Service Providers komen te liggen. Providers die daar niet aan mee willen werken, zouden worden beboet.

Toen de Zweedse regering het voorstel van Renfors ter consultatie rondstuurde naar agentschappen en andere organisaties, was de kritiek niet van de lucht. Het Zweedse Gerechtshof vroeg zich af of het verbannen van burgers van internet filesharing überhaupt wel zou doen afnemen. Ondanks het feit dat verschillende landen al zulke maatregelen hebben ingevoerd, zijn er geen positieve resultaten bekend.

De Data Inspectie Raad, verantwoordelijk voor de bescherming van de privacy van burgers, vraagt zich af of Renfors’ plan niet in strijd is met het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens, dat in artikel 8 eerbiediging van privéleven, waaronder correspondentie, garandeert. EU richtlijnen en nationale wetgeving stellen dat de taak van internetproviders het bieden van een communicatiemiddel is. Niet het controleren van wat individuele burgers bespreken en welke informatie ze uitwisselen. De Mededingingsautoriteit stelt bovendien dat het onredelijk is om private ondernemingen verantwoordelijkheden toe te schuiven die bij de overheid horen te liggen. De beslissing om internetters van internet te verbannen zou een manier van straffen zonder wettig proces zijn. En zo gaan de commentaren maar door. De ene na de andere organisatie maakt korte metten met het plan.

Vertegenwoordigers van de entertainmentindustrie zijn wèl erg enthousiast over de mogelijkheid, burgers hun internetverbinding te ontnemen. Zij voeren Frankrijk aan als goed voorbeeld. In Frankrijk zijn overheidsdiensten, entertainmentindustrie en internetproviders gedwongen samen te werken. General Electric legt uit hoe dat in z’n werk gaat: “In de praktijk komt het er op neer dat internetproviders in de gaten moeten houden wat hun klanten op internet doen, en erover rapporteren.”

Het Antipiracy Bureau beschrijft Zweden als vrijhaven voor filesharers en praat de inbreuk op de rechten van burgers goed, door te zeggen dat andere landen het ook doen. Maar waarom zou Zweden het beleid van Frankrijk op dit gebied moeten overnemen? Zweden is een van ’s werelds meest vooraanstaande naties op het gebied van technologie, en die houding moet ook blijken uit ons nationaal beleid. Als onderdeel van een mondiaal netwerk kunnen wij internetters over de hele wereld de informatievrijheid bieden die ze in hun eigen land ontberen.

De decriminalisering van alle niet-commerciële filesharing en het verplichten van de markt, zich daaraan aan te passen, is niet alleen de beste oplossing. Het is de enige oplossing. Tenzij we terecht willen komen in een wereld van steeds strengere controle over wat burgers op internet doen. Politici die aan de kant van de antipiraterij staan, moeten zich er heel goed van bewust zijn dat ze een verbond hebben gesloten met een groep die nooit tevreden zal zijn en altijd zal eisen dat nog meer stappen moeten worden genomen richting de totale controlestaat. Vandaag willen ze de internetproviders omvormen tot online politiemacht, het Antipiracy Bureau eist bovendien de bevoegdheid om zelf de identiteit van fileshareres te kunnen opvragen. Zodat ze een 15-jarig meisje voor de rechter kunnen slepen omdat ze een liedje van Britney Spears gedownload heeft.

Zal het Antipiracy Bureau daarna tevreden zijn? Waarschijnlijk niet, want de maatregelen die nu zijn voorgesteld, zullen filesharing niet stoppen. Er bestaan allerlei diensten op de markt waarmee internetters hun identiteit kunnen verhullen en die zullen ervoor zorgen dat de maatregelen geen effect sorteren. Daarom zal het Antipiracy Bureau nieuwe eisen stellen die online toezicht en internetbewaking nog verder moeten opvoeren. Terwijl de simpele waarheid is dat vrijwel alle communicatiemiddelen op internet kunnen gebruikt voor het verspreiden van materiaal waar copyright op zit. Als je er een bericht mee kunt verzenden, kun je er ook een mp3 mee versturen. Dat houdt in dat uiteindelijk alle elektronische communicatie tussen burgers zou moeten worden gecontroleerd.

Eind jaren 1970 wilde de entertainmentindustrie ervoor zorgen dat mensen geen tv-programma’s konden opnemen op videorecorders. In 1998 probeerden de platenmaatschappijen de mp3-spelers te verbieden. Wij politici moeten duidelijk maken dat we niet bereid zijn ons land in een technologie-vijandige controlestaat te veranderen om het Antipiracy Bureau en hun kornuiten tevreden te stellen.

Een bijdrage van Karl Sigfrid

Karl Sigfrid is lid van het Zweedse parlement voor de Moderaterna partij.

Al lezend (in mijn boek “Dit kan niet en dit mag niet. Belemmering van de uitingsvrijheid in Nederland.” door Jos van Dijk een aanrader, maar dat terzijde) in de metro op weg naar mijn werk, ving ik het volgende gesprek op. Het gesprek vond plaats tussen twee jongemannen waarschijnlijk scholieren. De een wat ongeinteresseerd ogend en met een wat geforceerde nonchalante houding, zijn voeten op de bank tegenover hem (hierna: Frank) en de ander wat spraakzamer en met een gratis Dag in zijn hand (hierna: Vrij).

Vrij: Belachelijk zeg, voortaan mag de politie mobieltjes afluisteren nog voordat er een misdrijf is gepleegd. Dan heb je niet eens meer de toestemming van de officier van justitie nodig.
Frank: Ja, maar dan gaat het wel om een misdrijf.
Vrij: Nou en? Waar is het goed voor dat de toestemming van de officier van justitie er tussenuit valt? Nu gaat het toch ook gewoon goed en waarom moet dat soepeler? Het is juist goed dat niet zomaar iedereen mag afluisteren.
Frank: Ja, dat zeg jij nou wel, maar wacht maar totdat er een aanslag is op Centraal Station hier en je twee ledematen mist, dan piep je wel anders.
Vrij: Nou, nou, daar ben ik helemaal niet bang voor dat dat gebeurd. Dat is allemaal op angst gebaseerd en gaat alleen maar ten koste van de privacy.
Frank: Phuh, ik heb toch niks te verbergen.
Vrij: Daar gaat het niet om, straks gaan ze alles afluisteren zonder reden. Oh, Weesperplein, moet jij er hier ook uit?
Frank: Yep.

Vorige week werd bekend dat de beveiliging van de OV-chipkaart gekraakt is. Translink Systems, het bedrijf dat de kaart in Nederland invoert, vond dat het allemaal wel meeviel en beweerde dat er niks aan de hand was. Maar nu meldt RTL Nieuws dat onderzoekers van de Radboud Universiteit Nijmegen hebben laten zien hoe ze onbeperkt gratis kunnen reizen door de kaart te hacken. Translink noemde dat vorige week nog “onmogelijk”.

Het zit de OV-chipkaart niet mee: Het College Bescherming Persoonsgegevens deed vandaag een persbericht uitgaan waarin staat dat de OV-chipkaart van het Amsterdams Gemeentelijk Vervoerbedrijf in strijd is met de Wet Bescherming Persoonsgegevens. Het Amsterdamse systeem is onvoldoende beveiligd en de reisgegevens worden veel te lang bewaard. Het CBP eist dat de kaart wordt aangepast, anders volgen sancties.

Het onderzoek dat het kenniscentrum voor online hulp de stichting e-hulp.nl in november vorig jaar uitvoerde naar privacy op internet bij zorgverleners heeft tot kamervragen geleid. Uit dit onderzoek blijkt dat tenminste dertig ‘gerenomeerde zorginstellingen’ dagelijks persoonsgegevens uitwisselen met Google.

Antwoorden op kamervragen van Schippers over het artikel “Clientgegevens op straat”

In de voortdurende zoektocht naar een antwoord op de vraag ‘Wanneer is te laat echt te laat’ werd ik door een vriend recentelijk gewezen op een werk van Milton Mayer. Mayer, een Amerikaanse schrijver en reporter, interviewt daarin mensen die onder het juk van een regime hebben geleefd. Zij beschrijven daarin de groeiende kloof tussen overheid en burgers. Een overheid die regeert door middel van verrassing en complexiteit. Een mooi voorbeeld hiervan in Nederland is natuurlijk de bewaarplicht die er voor zorgt dat de overheid van iedere burger weet met wie ze communiceren. Of je nou een internet aanbieder bent of in de telefonie zit, vanaf dit jaar ben je verplicht om bij te houden met wie je klanten in contact staan. Dat is een ingreep in het privé leven van burgers die absurd is. Maar voor een boel mensen is het nog vervelender, zoals journalisten die hun bronnen proberen te beschermen. Dat kan met de bewaarplicht simpelweg niet meer. Zodra de bron een e-mail stuurt naar een journalist of met de journalist belt wordt dit opgeslagen. En waar is deze maatregel voor nodig? Voor het aanpakken van terrorisme en criminaliteit… Dat laatste is overigens een trend die al jaren daalt, ook zonder deze maatregel.

Nou waren de Eerste en Tweede kamer tegen de Europese Richtlijn voor Dataretentie, in de volksmond al snel omgedoopt tot bewaarplicht. De Tweede Kamer heeft zelfs een motie aangenomen waarin stond dat Donner niet mocht instemmen met deze Europese Richtlijn. Dat heeft Donner vervolgens toch gedaan en hij is daar zonder verdere kleerscheuren vanaf gekomen. Dat komt natuurlijk door de altijd aanwezige dreiging van terreur. De vijanden van het vrije Westen houden de gemoederen flink bezig. In de kranten, op de televisie, het rommelt altijd wel ergens en er zijn maatregelen nodig die voorkomen dat het hier zo gaat rommelen. In het werk van Mayer zegt een geïnterviewde dat de overheid hem duidelijk maakte hoe gevaarlijk deze vijand wel niet was en hoe hij en zijn vrienden druk waren met het bijhouden van de laatste standen in de strijd tegen die vijand. Natuurlijk waren er allerlei maatregelen nodig om het volk te beschermen.

Maar deze geïnterviewde had zeker ook zijn twijfels, hij zegt daarover onder andere:

“Onzekerheid is een erg belangrijke factor en in plaats van dat het met de tijd minder wordt, groeit het alleen maar. Buiten, op straat en in de gemeenschap is iedereen tevreden. Je hoort en ziet geen protest… Je spreekt in je eigen gemeenschap, privé met je collega’s waarvan sommigen je gevoel delen maar wat zeggen die? Die zeggen ‘zo erg is het niet’ of ‘je ziet spoken’ of ‘je bent een paniekzaaier’. En je bent ook een paniekzaaier. Je zegt dat dit toch dat als gevolg moet hebben maar je kunt het niet bewijzen. Dit is het begin, ja, maar hoe weet je dat zeker als je niet weet hoe het eindigt?”

Hoe weet je of iets inderdaad het begin is als je niet weet waar het eindigt? Hoe kun je roepen dat X niet het einde is in de strijd tegen de vijand als je niet weet of er nog een Y volgt? Wanneer klim je de barricades op? Wanneer ga je de straat op om te protesteren als niemand je gevoel deelt? De geïnterviewde zegt hierover:

“Maar die ene, grote schokkende maatregel, waardoor tien- of honderdduizenden mensen zich bij je aansluiten, komt nooit. Dat is de moeilijkheid. Als de laatste en meest verschrikkelijke daad van het regime onmiddellijk na de eerste, kleine maatregel was gekomen ja, dan waren duizenden, zelfs miljoenen mensen voldoende geschokt geweest… Maar dit is natuurlijk niet zoals het gaat. Hier tussen zitten honderden kleine stapjes, sommigen die je niet eens ziet, en iedere stap bereid je voor om niet gechoqueerd te raken door de volgende. Stap C is niet zo erg na stap B en als je bij stap B niet protesteerde, waarom zou je dat bij stap C dan wel doen? En zo door naar stap D.”

Is een bewaarplicht genoeg om u te choqueren? Tot zo ver lijkt het er op van niet. Ook de media zijn niet onder de indruk. Zijn ze dat wel als er straks mensen opgepakt worden aan de hand van met wie zij communiceren? Of wanneer mensen opgepakt worden die met mensen communiceren die op hun beurt weer met ‘foute’ mensen communiceren?

Het gaat niemand iets aan met wie u wenst te communiceren, tenzij er de verdenking is dat uw handelen de algemene veiligheid in gevaar brengt. Dat principe kennen wel al jaren in onze grondwet en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Het is ook een vrij fundamenteel principe, het zorgt voor een duidelijke scheiding tussen de rol van de overheid en die van burgers. Het recht op privacy is niet ‘het recht om iets te verbergen’ zoals veel mensen denken. Het is de stok achter de deur van een vrije, democratische samenleving, daar neergezet door dezelfde mensen die u alle andere grondrechten hebben toegekend. Mensen die het niet genoeg vonden om u het recht op vrijheid van godsdienst, vrijheid van meningsuiting en het recht op vrije vergadering te geven maar ook wetten maakten die deze rechten zeker moesten stellen. Het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer zorgt er voor dat u niet onverhoopt in een totalitair regime wakker wordt, zoals dat met de mensen die Mayer interviewde uiteindelijk wel gebeurde:

“En op een dag, als het te laat is, borrelen al je principes tegelijkertijd omhoog. De last van jezelf voor de gek houden is te zwaar geworden en een klein incident, in mijn geval mijn zoon die net oud genoeg was om te praten en ‘Joods zwijn’ zei, zorgt ervoor dat alles ineens instort en je ziet dat alles, alles veranderd is en volledig veranderd is, recht onder je neus. De wereld waar in je leeft – jouw land, jouw volk – is niet langer de wereld waarin je geboren bent. De vormen zijn er allemaal nog, onaangeraakt, geruststellend: de huizen, de winkels, de maaltijden, de bezoekjes, de concerten, de bioscopen, de vakanties. Maar de bezieling, die je nooit herkent hebt omdat je je leven lang de fout hebt gemaakt om die te identificeren met de vormen, is weg. Je woont in een wereld die geregeerd wordt door haat en angst en de mensen die haten en bang zijn hebben het zelf niet eens door: wanneer iedereen getransformeerd is, is niemand getransformeerd. Je woont nu in een systeem dat regeert zonder verantwoordelijkheid af te leggen, zelfs niet aan God. Het systeem had dit nooit als bedoeling kunnen hebben in het begin maar om zichzelf in stand te houden moest het wel zo verder gaan.

Je bent zelf bijna zo verder gegaan. Het leven is een continu proces, een vloeiend iets, geen opvolging van daden en gebeurtenissen. Het vloeit op een nieuw niveau en sleept jou mee, zonder dat het je moeite kost. Op dit nieuwe niveau leef je iedere dag meer comfortabel, met een nieuwe moraal en nieuwe principes. Je hebt dingen geaccepteerd die je vijf jaar gelden, een jaar geleden, dingen die je vader zich zelfs in Duitsland, nooit voor had kunnen stellen.

Ineens stort alles op je in. Je ziet wat je bent, wat je gedaan hebt of, nauwkeuriger nog, niet gedaan hebt (want dat was de enige eis aan velen van ons: dat we niets deden)…. Je herinnert je alles nu, en je hart breekt. Te laat. Je bent zo stuk dat niets je meer kan repareren. En dan? Je moet jezelf dood schieten. Sommigen deden het. Of je principes ‘aanpassen’. Velen probeerden het en sommigen zijn er, denk ik, in geslaagd. Ik niet. Of je moet leren om de rest van je leven in schaamte te leven. Dit laatste is, onder de omstandigheden, een heldendaad: schaamte. Velen Duitsers werden dit soort arme held, velen meer denk ik, dan de wereld weet of wil weten.”

In Nederland is het stil geweest over de bewaarplicht. Op een enkele internet provider en privacy beweging na hoorde je er geen mens over. Juist de pers, voor wie deze Europese Richtlijn vergaande gevolgen heeft, dreigt een arme held te worden in deze kwestie. Toegegeven, nu de richtlijn lang en breed aangenomen en van kracht geworden is, wordt er zo nu en dan wat over geschreven. Te laat, dus.

Duitsland heeft geleerd van haar verleden. Waar in Nederland een enkele ISP en privacy beweging protesteerden tegen de bewaarplicht zijn er in Duitsland ondertussen 30.000 burgers een rechtszaak tegen de Staat begonnen met als doel de bewaarplicht nietig te laten verklaren. Volgens deze Duitse burgers is de richtlijn namelijk in strijd met de Duitse grondwet en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. En omdat het ze zo hoog zit willen ze, wanneer ze in Duitsland winnen, ook door naar het Europese Hof om de wet in heel Europa geschrapt te laten worden. Ik hoop van harte dat u zich als belanghebbende partij meldt bij het Europese Gerechtshof mocht de mogelijkheid zich voordoen.

Een bijdrage van Menso Heus

Menso Heus schreef eerder voor Net Magazine en de internationale Sarai Reader. Hij is mede-auteur van 'Een wereld te winnen', een boek over virtuele werelden en online gaming. Momenteel werkt hij bij Gendo waar hij bedrijven adviseert over het gebruik van nieuwe technologieën binnen hun organisatie.

Het is officieel: muziek downloaden is goed voor de cd-verkoop. De Britse band Radiohead bood zijn nieuwe album In Rainbows begin oktober als download aan op internet. Belangstellenden mochten zelf bepalen of ze daar geld voor overhadden en hoeveel.

Het album is nu ook als cd in de winkels verschenen en ondanks dat de muziek al maanden gratis op internet te krijgen was, is de cd een groot succes. De BBC berichtte donderdag dat In Rainbows meteen al bovenaan de Amerikaanse hitlijst staat; in de eerste week werden 122.000 exemplaren verkocht. Misschien dringt het nu tot de platenmaatschappijen door dat internet geen bedreiging voor ze hoeft te zijn, maar juist een medium met enorme mogelijkheden en kansen.

Gisteren meldden allerlei media dat de OV-chipkaart gekraakt is. Op de Duitse hackersbijeenkomst CCC werd eind december een presentatie gehouden waarin gedetailleerd werd uitgelegd hoe de chip werkt.

De invoering van de OV-chipkaart stuitte al op veel bezwaren, voornamelijk in verband met de privacy van reizigers. Met het systeem wordt namelijk nauwkeurig bijgehouden welke reisbewegingen mensen maken. Van reizigers met een abonnement zijn NAW-gegevens bekend en daarmee is een directe link te maken tussen wie ze zijn en waar ze zijn geweest. Ondanks die bezwaren is de invoering van de kaart gewoon doorgegaan, maar de ontdekking van de hackers kan die invoering nu ernstig hinderen. Op de chip wordt financiële informatie bijgehouden. Nu de chip gekraakt is, is dat niet veilig en kan de chip niet meer gebruikt worden.

De reden dat de chip te kraken was, is dat het bedrijf dat de chips maakt niet zozeer gekozen heeft voor een goede beveiliging, maar voor security through obscurity. Dat houdt in dat ze proberen geheim te houden hoe de chip werkt, in plaats van de chip echte beveiliging te geven.

Volgens Translink Systems, het bedrijf dat de OV-chipkaart in Nederland invoert, vindt overigens dat er niks aan de hand is: “Gebruik van OV-chipkaart veilig”, staat boven het persbericht dat Translink gisteren deed uitgaan. De OV-Chipkaart is niet gekraakt en er zijn geen gevolgen voor de veiligheid van de Nederlandse kaart. Zo denkt niet iedereen erover: OV-reizigersvereniging Rover eist dat het gebruik van de kaart direct wordt opgeschort.

Kieskompas, ontwikkeld door politicoloog André Krouwel van de Vrije Universiteit Amsterdam, helpt burgers om meer verantwoorde keuzes te maken op basis van wetenschappelijk verantwoorde methoden. Bij eerdere verkiezingen in Nederland en België bleek het een zeer populair instrument te zijn. In de aanloop van de Tweede Kamerverkiezingen van november 2006 trok Kieskompas 3 miljoen bezoekers.
XS4ALL ondersteunt Kieskompas omdat de thema’s vrijheid van meningsuiting en nieuwe media hier op een uitstekende manier samenkomen.

Kieskompas USA is een stemwijzer op internet voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Door te reageren op 36 stellingen kunnen Nederlanders kijken welke presidentskandidaat het beste bij hun ideeën en idealen past. De stellingen op Kieskompas USA gaan onder meer over de oorlog in Irak, het recht op wapenbezit en de vraag of het klimaatprobleem wordt overdreven.

Kieskompas USA is te bereiken via www.electoralcompass.com en start op een moment dat de Amerikaanse presidentscampagne een beslissende fase ingaat. Woensdag 3 januari zijn de eerste voorverkiezingen in de staat Iowa geweest. Op 4 november wordt definitief beslist wie het land de komende vier jaar gaat leiden. Welke van de Amerikaanse presidentskandidaten zal het beste bij de Nederlander in de smaak vallen, is dat de Democraat Barack Obama of de Republikein Rudy Giuliani? Hillary Clinton of Mike Huckabee?

Sponsorprojecten van XS4ALL zijn projecten die aansluiten bij de maatschappelijke activiteiten van XS4ALL op het gebied van veiligheid, privacy, vrijheid van meningsuiting of zijn projecten waarbij de open source gedachte, technische ontwikkeling en innovatie centraal staan.