XS4ALL Internet bv

Mensen hebben altijd de behoefte gehad, zich uit te drukken. Ze beschilderden grotten, leerden zichzelf schrijven. Mensen willen gehoord en gezien worden. Daarom maken ze van alles en nog wat en laten zich daarbij inspireren door van alles en nog wat. Bijvoorbeeld door elkaar.

Sinds de grotschilderingen is de mensheid bezig een enorme collectie culturele uitingen op te bouwen. Nieuwe werken worden continu toegevoegd, voortbouwend op eerdere werken en ideeën. Inspiratie komt meestal uit wat je ziet en hoort, en wat je ziet en hoort bestaat vaak uit wat anderen maken en doen. Zo krijg je Muziek gebaseerd op schilderijen, schilderijen gebaseerd op games, foto’s gebaseerd op verhalen, films gebaseerd op politiek, cartoons gebaseerd op religie, enzovoorts.

Iets maken is voor een deel na-apen. Niet door iets van iemand over te nemen en het als je eigen idee te verkopen, maar door iets van jezelf toe te voegen aan iets dat al bestond. Door bestaande dingen samen te voegen en zo iets nieuws te creëren.

Nu in rap tempo alles op internet gezet wordt, raakt die enorme kunstcollectie van de mensheid steeds beter ontsloten. De hoeveelheid werken van anderen waar we toegang toe hebben is duizelingwekkend. Er was nog nooit zoveel inspiratie beschikbaar. Nooit eerder konden creatieve processen zo bloeien als nu. Internet biedt toegang tot inspiratie en met allerlei hippe web 2.0 diensten biedt het iedereen de mogelijkheid, nieuwe werken snel met anderen te delen. Anderen die op hun beurt geïnspireerd raken en nieuwe werken maken. Artiesten en hun fans hebben direct contact, fans worden op hun beurt artiesten en artiesten fans. Kunst en cultuur zijn in een ware stroomversnelling terechtgekomen.

Dat is geweldig. Want culturele groei leidt tot nieuwe ideeën en innovatie. En die nieuwe ideeën en innovaties zijn precies wat we nodig hebben. Het is waar onze kennismaatschappij op draait, dus al deze ontwikkelingen zijn uitstekend voor de economie.

Het klinkt allemaal heel aardig, maar in de praktijk blijkt er een hardnekkige hobbel in dit creatieve proces te zitten. Eigenlijk mag het helemaal niet, iemands werk overnemen en er iets nieuws van maken. Dat mag alleen als je schriftelijke toestemming van de auteur hebt, of als die auteur al 70 jaar dood is. Dat komt door het auteursrecht. Daarin staat dat alle rechten van elk werk automatisch zijn voorbehouden aan de maker. Dat betekent dat je rechten beschermd worden zonder dat je iets hoeft te doen. Je hoeft geen patent aan te vragen op je liedje of schilderij. Het is automatisch van jou.

Da’s mooi, maar er zit een groot nadeel aan: ‘alle rechten voorbehouden’ is wel erg streng. Het houdt in dat je je , als je geïnspireerd raakt door iets dat je hoort of ziet, telkens moet afvragen of dat wel mag. En dat belemmert de creativiteit. Want creativiteit wil helemaal niet onderbroken worden door juridische vraagstukken. Creativiteit wil creëren.

Die belemmering is gelukkig niet altijd nodig. Sommige van al die voorbehouden rechten wil je misschien helemaal niet zo nodig voorbehouden. Het recht op het draaien van jouw liedje in een café, of het recht van het vertonen van je film op school, of het recht op het gebruiken van je foto’s voor een website. Steeds meer creatieven vinden dat ze beter af zijn zonder al die rechten voor te behouden. Omdat ze bekender worden als hun liedjes in een café worden gedraaid. Of omdat ze het leuk vinden dat schoolkinderen iets leren van hun films. Of omdat ze zich gevleid voelen als iemand anders hun foto’s wil gebruiken op een website. Daarom doen steeds meer creatieven van tevoren afstand van een deel van hun rechten, door te kiezen voor een Creative Commons licentie. Ze staan bijvoorbeeld van tevoren alvast toe dat anderen hun werken remixen of verder verspreiden.

Maar hoe kun je nou als creatieve held flexibel omgaan met je rechten, zonder dat iedereen er meteen met je werk vandoor gaat? Helden moeten immers ook eten. Daarover discussiëren we op 27 september, op PICNIC’07 in een salon en we vieren de creatie met een prijsvraag en een groot feest onder de titel ¡Viva la Creación!

Iedereen is welkom, al is het aantal kaarten beperkt. We gaan in discussie met Creative Commons Nederland, Cory Doctorow en allerlei artiesten en we gaan feesten met Joost van Bellen (Meubelstukken), Uffie & Feadz en Bas Kosters. Details volgen nog, hou onze nieuwsberichten in de gaten!

Een bijdrage van Niels Huijbregts

Niels werkt op de afdeling Public Affairs van XS4ALL als woordvoerder.

Amerikaan Chris Anderson, die als hobbyist onbemande minivliegtuigjes (Unmanned Aerial Vehicles, UAV’s) bouwt, deelt al zijn technische kennis met andere liefhebbers in een discussiegroep. Zijn vliegtuigen zijn volledig open source, iedereen kan meekijken en meedenken. En nabouwen dus.

Onlangs postte een Iraanse minivliegtuigbouwer foto’s van zijn knutselwerk op het forum: een UAV beschilderd met de Iraanse vlag. Iran is een schurkenstaat volgens de VS; onderdeel van de ‘as van het kwaad’ en Anderson voelt zich daar ongemakkelijk over. Op The Long Tail schrijft hij over zijn dilemma:

UAV’s hadden toch al geen goede naam: vaak denken mensen dat het militair tuig is dat spioneert en bommen gooit. Terwijl de vliegtuigjes op het forum juist worden gebruikt voor wetenschap en commerciële doeleinden. Nu duidelijk is dat men in Iran meeleest en de opgedane kennis bovendien lijkt in te zetten voor nationalistische projecten, is Anderson bang dat Washington de hobbyclub als staatsgevaarlijk zal bestempelen. De discussie die volgt op Anderson’s artikel is het lezen waard.

Gisterteren hebben Creative Commons Nederland en Buma/Stemra op een persconferentie bekendgemaakt dat ze gaan samenwerken in een pilot. Leden van Buma droegen voorheen hun rechten volledig over aan Buma, waardoor ze onmogelijk werken konden verspreiden onder een CC-licentie. In de pilot kan dat nu wel; deelnemers kunnen ervoor kiezen, hun werken voor niet-commercieel gebruik vrij te geven onder een CC-licentie, terwijl commercieel gebruik door Buma wordt geregeld. Zo kunnen artiesten hun werk gratis via internet vespreiden en zorgt Buma voor inning van vergoedingen als het werk bijvoorbeeld op de radio wordt gedraaid.

Meer informatie over de pilot op de websites van Creative Commons en Buma.

In Duitsland is de wet van kracht geworden die computer-security tools verbiedt. De wet werd in mei aangenomen en stelt het maken, verspreiden en gebruiken van software om computerbeveiligingen te omzeilen, strafbaar. Duitse computerbeveiligers, programmeurs en hackers protesteerden fel. Zij vinden dat zulke programma’s noodzakelijk zijn om onveilige situaties op te sporen om computers veiliger te kunnen maken.

Op de website van de Duitse hackersclub CCC staat nu

Door een wetswijziging (§ 202C Wetb.v.Strafrecht) heeft de regering het internet weer in een bloemenweide veranderd. Omdat er geen veiligheidsproblemen meer zijn, hebben wij geen veiligheidsprogramma’s meer nodig.

Als u toch veiligheidsproblemen op uw computer waarneemt, gaat het om hallucinaties. Verdere inlichtingen bij het Ministerie van Justitie.

Tot nu toe was het vooral BREIN die aan wie het maar horen wilde, piratenverhalen verkondigde. Nu lijken ook het Openbaar Ministerie en De Telegraaf zich te hebben overgegeven aan de gekte. In een artikel in de Telegraaf kondigde Officier van Justitie Annemieke Drogt aan in hoger beroep te gaan tegen een aantal beheerders van twee websites waar links naar muziek en films te vinden waren.

De beheerders werden twee weken geleden vrijgesproken omdat ze welliswaar bestanden hadden gedeeld, maar dat niet beroepsmatig deden.

Behalve feitelijke onjuistheden in het artikel (illegale films vind je in vrijwel ieder huishouden, staat er. Grote onzin natuurlijk, illegale films zijn films die inbreuk maken op enige wet. Kinderpornofilms bijvoorbeeld) weet de Telegraaf maar liefst zeven keer ronkend de term piraten te gebruiken. De krant is duidelijk gehersenspoeld door BREIN’s pogingen de situatie spannender te doen lijken dan ze eigenlijk is (misschien moeten ze de volgende keer enteren in plaats van aangifte doen).

Helaas lijkt ook de Officier van Justitie last te hebben van BREIN’s besmettelijke piratenkoorts: “…hoewel het downloaden van illegale bestanden in ons land gedoogd wordt, willen we hier geen grootschalige aanbieders”, zegt ze. Ook dit is feitelijk onjuist: Downloaden is simpelweg toegestaan. Van gedogen is dus geen sprake. Dat lobbyisten van de entertainment-industrie het steeds maar weer hebben over illegaal downloaden, wil niet zeggen dat downloaden illegaal is.

Ik stel voor dat de getroffenen een paar dagen in bed blijven tot de koorts is gaan liggen en dat we daarna gewoon weer op een rationele manier naar de zaak gaan kijken.

(Met dank aan ISPam.nl)

Een Duitse rechter heeft gezegd dat het uitwisselen van bestanden via online ruilbeurzen (peer-to-peer netwerken) moet worden gezien als Bagatellkriminalität. Dat betekent zoiets als onbenullige misdaad. Daardoor weigeren Duitse internetproviders nu NAW-gegevens bekend te maken aan de piratenjagers van de entertainment-industrie. Dat schrijft Heise Online.

De Europese meningen verschillen sterk over hoe streng moet worden opgetreden tegen het wederrechtelijk delen van muziek en films via internet. In België vond de rechter het delen van mp3’s en films onlangs zo ernstig dat hij Tiscali verplichtte een peer-to-peer verkeer te gaan filteren zodat er geen auteursrechtelijk beschermd materiaal kan worden gedeeld.

In Spanje ontstond opwinding toen een advocaat van het Europese Hof van Justitie een uitspraak deed over het ter beschikking stellen van NAW-gegevens in een Spaanse rechtszaak en stelde dat de persoonsgegevens niet verstrekt hoefden worden.

In Nederland lijkt de rechter steeds meer partij te kiezen voor de piratenjagers. Misschien zal in de toekomst een Europees debat tot een eenduidig beleid kunnen leiden. Liefst naar Duits / Spaans voorbeeld.

In Amerika is een aanpassing van de Free Flow of Information Act in eerste stemming aangenomen. De wet biedt bescherming aan journalisten en maakt journalistieke bronbescherming mogelijk. Door de aanpassing worden nu ook professionele webloggers als journalisten gezien en genieten zij dus dezelfde rechten als journalisten van de oude media.

De bescherming geldt alleen voor bloggers die geld kunnen verdienen met hun activiteiten. Maar doordat elke blogger eenvoudig Google advertenties naast z’n blog kan plaatsen, kan vrijwel elke blogger geld verdienen met bloggen. Daarom wordt over de exacte definitie van een professionele weblogger nog nagedacht voordat de wetswijziging aan het hele House of Congres.

Via news.com.

In hun leven online ontdekken veel mensen dat ze dingen kunnen en willen die in hun directe geografische omgeving beladen of zelfs niet geaccepteerd zijn. Het zoeken en bekijken van expliciete erotische beelden, het discussieren op maatschappijkritische fora, het downloaden van bepaalde films en muziek buiten de gevestigde media om, het flirten via anonieme webcamcontacten of het laten zien van de donkere kanten van je karakter in games - het zijn allemaal manifestaties van een gevoel van vrijheid dat we online hebben.

Natuurlijk geldt voor iedereen die dat gevoel heeft een belangrijke levensles: met een wereldwijd unieke nummerplaat voor en achter op je digitale voertuig (IP-adres) en andere identificerende gegevens (cookies die gegevens over jou en je gedrag overal op het web samenbrengen) ben je niet echt anoniem - of beter gezegd echt niet anoniem. Want je geeft heel wat prijs zonder dat je het weet - en veel van die gegevens komen uiteindelijk bij elkaar. Vaak worden bij social networking sites als LinkedIn, Hyves en HiFive bijvoorbeeld zogenaamde web beacons geinstalleerd, zodat jouw bezoeken en je identiteit eenvoudig te relateren zijn aan jouw gedrag elders op het web.

Er wordt veel meer van je geregistreerd en bewaard dan de meeste mensen beseffen; het meest verregaande voorbeeld daarvan is Google History waarin de zoekmachinegigant kant en klaar aanbiedt te zoeken in een groot deel van wat jij op het web hebt bezocht - of je nu hun zoekmachine hebt gebruikt of niet. Google weet dat omdat ze de advertenties die ze verkopen aan honderden miljoenen webpagina’s hangen op een dusdanige manier inbedden dat ze zelf precies kunnen bijhouden waar jij allemaal heenklikt. Zeker nu Google internet-’bad guy’ Doubleclick heeft overgenomen, neemt hun blikveld gevaarlijk alwetende proporties aan. En wat jij op kunt vragen, ligt ook voor anderen binnen bereik - van bedrijven tot geheime diensten en criminelen.

Voor bedrijven en individuen leveren advertenties een belangrijke bron van inkomsten, en informatie over het klikgedrag levert ze vaak nuttige inzichten. De kosten daarvoor (privacygewijs) worden op hun gebruikers afgewenteld. Een bedrijf maakt daarbij zijn zakelijke afwegingen: de klant heeft het meestal niet in de gaten, het is maar een stukje van de puzzel dus het voelt niet zo erg. In de fysieke wereld hebben we ook klantenkaarten als Airmiles die je gedrag in kaart brengen, maar die zijn natuurlijk beperkt tot het domein van aankopen en je laat ze actief zien. Online profiling gebeurt zonder je actieve instemming en breekt ook in op je maatschappelijke, culturele en individuele domein - van levenbeschouwing, politieke overtuiging tot seksuele voorkeuren. En het is een miljardenbusiness, met honderden volslagen onbekende bedrijven die soms honderden miljoenen aan omzet draaien.

Mag een (semi-)overheid jou ook die prijs laten betalen, en jou laten profileren (of met een minder vriendelijk woord: bespioneren) door een commercieel bedrijf? Het resolute nee dat je waarschijnlijk van binnen hebt laten klinken, is niet in overeenstemming met de praktijk. Het diepgewortelde vertrouwen dat je als Nederlandse burger hebt wanneer je een politiebureau binnenstapt - dat je “veilig” bent - is online niets waard: je klikt op politie.nl van de ene pagina naar de andere en dat wordt keurig doorgeseind naar een commercieel bedrijf - zogenaamd om de service te verbeteren.

En daar moet de burger blij mee zijn en niet over zeuren. De Nederlandse politie stelt dan ook vrijmoedig het bedrijf Nedstat te hebben “gemachtigd” om de gebruiker vijf jaar lang te volgen. Op dit moment buitelen zoekmachines over elkaar heen om hun privacygedrag te verbeteren (zo heeft Google het opslaan van ‘onbeperkt’ teruggebracht naar anderhalf jaar, net als Microsoft) maar voor de webmasters van de politie gelden blijkbaar andere redelijkheidseisen. Enig verlies van functionaliteit bij technische tegenmaatregelen moet de burger voor lief nemen: “Het uitzetten van cookies kan uw gebruik van onze website en diensten beperken”.

Dat is natuurlijk de omgekeerde wereld: onder het mom van service-mentaliteit mensen diensten ontzeggen. Het heeft ook iets weg van chantage. Als een burger bewust omgaat met zijn privacy - een bittere noodzaak in de rest van het web - dan wordt er gemanouvreerd tot men het opgeeft. Het is een soort omgekeerde transparantie die mij absolutie niet bevalt: de burger wordt gedwongen vreemde ogen hem te laten bekijken.

Waar zit je als beleidsmakers met je hoofd als je dit over de burger afroept? Het is ongewenst en onnodig dat dit soort informatie wordt verzameld door externe bedrijven die niet gebonden zijn aan een wettelijke vertrouwelijkheid - en in veel gevallen niet eens aan de Nederlandse of Europese wetgeving. Er zijn meer dan genoeg andere middelen om deze gegevens te verzamelen - als het al moet: per website kun je dezelfde analysetools draaien zonder te lekken naar buiten. In plaats van trafficanalyses kun je sowieso meer kwalitatief naar sites kijken via gebruikerspanels of professionele usability experts.

Op sites in de publieke sector hoort een burger vrij en zonder betrokkenheid van derden informatie tot zich te kunnen nemen. Burgers hebben er recht op niet door commerciele ondernemingen over de schouder gekeken te worden als zij (potentieel gevoelige) overheidsinformatie tot zich nemen of aangifte doen bij de politie. En de belangen van de burger zijn toch echt belangrijker dan de nieuwsgierigheid van de betreffende webmasters.

Een bijdrage van Michiel Leenaars

Michiel is directeur van de Internet Society Nederland, een vereniging die zich internationaal inzet om de ontwikkelingen en toegankelijkheid van het internet en daarbij horende technologieën en toepassingen te onderhouden en initiëren.